80. Sûre · Mekke · 42 Ayet
عبس
ABESE SÛRESİ
Surat Ekşitti
Çevrimdışı okuma şu an popüler sûrelerle sınırlı. Audio dosyaları çevrimdışı kaydedilmez.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ
Yüzünü ekşitti ve arkasını döndü.
Ayet sayfası →Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- yüzünü buruşturdu ve arkasını döndü.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ
Kendisine o âmâ geldi diye.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- hidayet bulmaları ümidiyle müşriklerin ileri gelenleriyle meşgul olduğu bir esnada, gözleri görmeyen bir kimse olan Abdullah b. Ümmü Mektum, doğru yola hidayet bulmak için geldi. Bu sebeple Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- yüzünü ekşitti.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ
Ne bilirsin belki o temizlenecekti.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
-Ey Peygamber!- Ne biliyorsun? Belki de bu âmâ adam günahlarından arınacak.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ
Yahut öğüt alacaktı da bu öğüt ona fayda verecekti.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Veyahut senden duyduğu nasihatlerden öğüt alacak ve onlardan faydalanacaktı.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ
Kendini muhtaç hissetmeyene gelince;
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Fakat sahip olduğu servetinden ötürü, senin getirdiklerine iman etmekten kendini müstağni gören kimseye gelince;
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ
Sen, ona yöneliyorsun.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Sen ona dönüyor ve yöneliyorsun.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ
(İstemiyorsa) arınmamasından sen sorumlu değilsin!
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
O, Allah’a tövbe ederek günahlarından temizlenmiyorsa sana ne düşer ki?
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ
Fakat koşup sana gelen kimse;
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Fakat koşarak gelen kimse hayır arayarak sana geldi ise;
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَهُوَ يَخْشَىٰ
(Allah'tan) korkuğu halde;
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Rabbinden korktuğu halde,
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ
Sen onu bırakıp oyalanıyorsun.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Sen; başkasıyla, müşriklerin ileri gelenlerinden biriyle oyalanıyorsun.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌۭ
Hayır. Bu ancak bir öğüttür.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Bu iş hiçte öyle değildir. Şüphesiz o, kabul edenler için ancak bir öğüt ve hatırlatmadır.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ
Artık dileyen kimse ondan öğüt alır.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Kim Allah’ı anmak isterse onu ansın ve bu Kur’an’da bulunan nasihatlerden öğüt alsın.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فِى صُحُفٍۢ مُّكَرَّمَةٍۢ
(O) şerefli sahifelerdedir.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Bu Kur’an, meleklerin katında bulunan değerli sayfalardadır.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
مَّرْفُوعَةٍۢ مُّطَهَّرَةٍۭ
Yüce ve tertemiz olan.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Yüce bir mekâna yükseltilmiş, kendisine hiçbir kir ve leke bulaşmamış, tertemizdir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
بِأَيْدِى سَفَرَةٍۢ
Kâtiplerin ellerinde.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
O, elçi meleklerin ellerindedir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
كِرَامٍۭ بَرَرَةٍۢ
Değerli ve itaatkâr olan (Meleklerin).
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Rablerinin katında değerli, pek çok iyi işler yapan ve itaatkâr Melekler.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
قُتِلَ ٱلْإِنسَٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ
Kahrolası (inkârcı) insan! Ne nankördür o!
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Kâfir olan insana lanet edilmiştir. İnsan Allah'a karşı ne kadar da çok inkârcıdır!
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ
Allah, onu hangi şeyden yarattı?
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Allah onu hangi şeyden yarattı da yeryüzünde kibirleniyor ve Allah’ı inkâr ediyor?
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ
Bir nutfeden yarattı ve belli bir şekle soktu.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Onu, az bir sudan yarattı ve yaradılışını aşama aşama takdir etti.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ
Sonra da ona yolu kolaylaştırdı.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Sonra ona, bu aşamaların ardından annesinin karnından çıkışı kolaylaştırdı.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ
Sonra da onu öldürüp kabre koydu.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Sonra ona, hayatta belli bir ömrü takdir etmesinin ardından onu öldürdü. Ve ona yeniden diriltileceği zamana kadar içinde kalacağı bir kabir kıldı.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ
Sonra dilediği zaman onu yeniden diriltir.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Sonra dilediği zaman hesap sormak ve karşılığını vermek üzere onu yeniden diriltecek.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ
Hayır. O (Rabbinin) kendisine emrettiğini yerine getirmedi.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Bu mesele o kâfirin zannettiği gibi değildir. O, Rabbinin üzerine yüklediği hakları yerine getirmediği gibi, Rabbinin ona zorunlu kıldığı farzları da yerine getirmiş değildir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ
İnsan yiyeceğine bir baksın.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Yüce Allah'a iman etmeyip kâfir olan insan, yediği yemeğin nasıl hazır hale geldiğine bir baksın!
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّۭا
Şüphesiz biz suyu/yağmuru döktükçe döktük.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Suyun aslı, gökyüzünden kuvvetle ve bolca inen yağmurdan gelir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّۭا
Sonra toprağı iyiden iyiye yardık!
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Sonra toprağı açtık ki böylece bitkiler için yarılıp, açıldı.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّۭا
Ve orada taneler bitirdik.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Böylece toprakta buğday, mısır ve diğer tahıllardan yetiştirdik.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَعِنَبًۭا وَقَضْبًۭا
Üzümler ve yoncalar,
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Ve taze üzüm yetiştirdik. Hayvanlarına yem olması için orada yonca yetiştirdik.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَزَيْتُونًۭا وَنَخْلًۭا
Zeytinler ve hurmalar,
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Ve orada zeytinler ve hurmalar yetiştirdik.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَحَدَآئِقَ غُلْبًۭا
Sık ağaçlı bahçeler,
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Orada çok ağaçlı bahçeler yetiştirdik.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَفَٰكِهَةًۭ وَأَبًّۭا
Meyveler ve otlaklar,
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Ve orada meyveler ve hayvanlarınızın otladığı otlaklar yetiştirdik.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
مَّتَٰعًۭا لَّكُمْ وَلِأَنْعَٰمِكُمْ
Sizin ve hayvanlarınızın yararlanması için,
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Hem sizin, hem de hayvanlarınızın faydalanması için.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ
Kulakları sağır eden o ses geldiğinde,
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Kulakları sağır eden büyük çığlık geldiği zaman ki o, sura ikinci üfleyiştir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ
O gün kişi kardeşinden kaçar.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
O gün kişi kardeşinden kaçar.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ
Anasından ve babasından,
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Annesinden ve babasından kaçar.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ
Eşinden ve evladından,
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Karısından ve çocuklarından kaçar.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
لِكُلِّ ٱمْرِئٍۢ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍۢ شَأْنٌۭ يُغْنِيهِ
O gün herkes için kendine yetecek bir işi vardır.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
O günün sıkıntısının şiddeti sebebiyle, onlardan her birini başkalarından alıkoyan bir meşguliyeti vardır.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وُجُوهٌۭ يَوْمَئِذٍۢ مُّسْفِرَةٌۭ
O gün birtakım yüzler vardır ki pırıl pırıl parlarlar.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
O gün iyilerin yüzleri ışık saçar.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
ضَاحِكَةٌۭ مُّسْتَبْشِرَةٌۭ
Güleç ve neşelidir.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Yüce Allah’ın kendi rahmetinden onlar için hazırladığı şeylerden ötürü mutlu olup, gülecekler.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَوُجُوهٌۭ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌۭ
Öyle yüzler de var ki o gün üzerini toz kaplamıştır.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Ve o gün kötülerin yüzleri toz toprak içindedir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ
Onları bir siyahlık bürür.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
O yüzleri bir karanlık kaplayacak.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
أُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ
İşte onlar kâfirler, facirlerdir.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
İşte bu vasıflarla nitelenen o kimseler, küfür ve fücuru bir araya toplamış kimselerdir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
Sûre Hakkında
Abese Sûresi, 42 ayetten oluşan Mekke dönemine ait bir sûredir. Adını yüzünü ekşitti ifadesinden alır. Abese ismi belirli bir kelimeden gelir; okuma yalnız o kelimenin geçtiği ayetlerle sınırlandırılmamalıdır. Görme engelli Abdullah b. Ümmü Mektûm’un soru sorması sırasında yaşanan olay üzerinden tebliğde statü ayrımını eleştirir; vahyin herkes için öğüt olduğunu bildirir. Abdullah b. Ümmü Mektûm, vahyin değeri, insanın yaratılışı, nimetler, kıyamet günü yakınlardan kaçış. Abese içindeki kıssa, uyarı ve ahiret sahneleri aynı soruya döner: Bilgi davranışa mı dönüşüyor, çıkar karşısında geri mi çekiliyor? Abese içindeki bu kurgu, erişilebilirlik temasını kavram listesinden çıkarır; seçimin gerekçesi ve sonucu birlikte görünür hâle gelir. Okuma sırasında özellikle şu yanlış yoldan kaçınmak gerekir: Ayetleri Peygamber’e saygısızlık üretmek için değil, vahyin onun davranışını da eğittiğini ve kırılgan kişinin önceliğini gösterdiğini dikkate alarak okumak gerekir. Abese hakkında modern benzetme yapılırken tarihî bağlam silinmemeli; yorum açık anlamın yerine geçirilmemelidir. Bugüne bakan yönü ise engellilik erişimi, randevu ve hizmet tasarımında görünür statü yerine gerçek ihtiyacı öncelemeyi öğretir. Bu çerçevede Abese, geçmişi anlatırken bugünün dil, güç, aile, ekonomi veya inanç sorunlarına da ölçü sunan bağımsız bir içerik katmanı oluşturur.
Ana Temalar
- Erişilebilirlik
- Tebliğde eşitlik
- Vahyin öğüdü
- Nimetler
- Kıyamet
Ne Zaman Okunur?
Abese için sahih kaynaklarda bütün okuyuculara bağlanan zorunlu bir gün veya tekrar sayısı yoktur. Erişilebilirlik, tebliğde eşitlik ve vahyin öğüdü üzerinde çalışırken sûreyi bölüm bölüm okumak mümkündür. Tilavet, mekanik sonuç beklentisiyle değil, anlam ve davranış muhasebesiyle desteklenmelidir.
Popüler bölümün dışına çıkmak
Abese çoğu zaman erişilebilirlik başlığıyla hatırlansa da vahyin öğüdü ve kıyamet aynı derecede önemlidir. Abese tek bir meşhur ayete kapatılmamalı; tekrar eden kelimeler ve sonuç cümleleri ayrı not edilmelidir. Bu yaklaşım bağlam dışı vaat üretme riskini azaltır.
Güncel örneği ölçü olarak kullanmak
Abese bugüne taşınırken erişilebilirlik konusu modern bir örnekle açıklanabilir; fakat örnek ayetin yerine geçmez. Abese güncele taşınırken kişi veya kurumlar geçmiş topluluklarla birebir özdeşleştirilmemeli; davranış kalıpları ihtiyatla karşılaştırılmalıdır.
Hızlı Bağlantılar
Sık Sorulan Sorular
Abese Sûresi kaç ayettir ve hangi dönemde inmiştir?
Abese 42 ayettir ve yaygın kabule göre Mekke döneminde inmiştir. Özel ayetlerin nüzul zamanı hakkında ayrıntı gerektiğinde sûre tefsirine bakılmalıdır.
Abese adı ne anlama gelir?
İsim yüzünü ekşitti anlamına gelir. Abese adı ayırt edici bir kelime veya sahneyi gösterir; metnin tamamının tek cümlelik özeti değildir.
Abese Sûresi’nde hangi konular öne çıkar?
Erişilebilirlik, Tebliğde eşitlik, Vahyin öğüdü, Nimetler, Kıyamet başlıkları öne çıkar. Abese içindeki bu konular inanç, davranış ve sonuç ilişkisini farklı açılardan kurar.
Abese Sûresi nasıl çalışılabilir?
Önce erişilebilirlik ile ilgili ayetler, sonra vahyin öğüdü ve kıyamet bölümleri işaretlenebilir. Aynı kelimenin farklı pasajlarda nasıl kullanıldığı karşılaştırılabilir.
Abese için özel bir tekrar sayısı var mı?
Abese hakkında güvenilir kaynakta sabit bir tekrar sayısı yoksa sayı veya kesin sonuç vaadi verilmez. Sûre genel tilavet, hatim ve anlam çalışması içinde okunabilir.