90. Sûre · Mekke · 20 Ayet
البلد
BELED SÛRESİ
Şehir
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
لَآ أُقْسِمُ بِهَٰذَا ٱلْبَلَدِ
Yemin olsun bu şehre!
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Yüce Allah, Mekke-i Mükerreme'ye, o haram olan topraklara yemin etmiştir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَأَنتَ حِلٌّۢ بِهَٰذَا ٱلْبَلَدِ
Sen de bu beldede bulunuyorsun.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
-Ey Peygamber!- Orada yaptıkları sebebiyle öldürülmeyi hak edenin öldürülmesi ve tutsak edilmeyi hak edenin tutsak edilmesi sana helaldir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَوَالِدٍۢ وَمَا وَلَدَ
Babaya ve doğan çocuğa yemin olsun.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Allah Teâlâ, beşeriyetin babasına ve ondan çoğalıp üreyen çocuklara da yemin etmiştir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
لَقَدْ خَلَقْنَا ٱلْإِنسَٰنَ فِى كَبَدٍ
Ki şüphesiz, biz insanı (dünyada) bir zorluk içinde yarattık.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Doğrusu biz insanı, dünyada çektiği zorluklar sebebiyle bir gayret ve meşakkatin içinde yarattık.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
أَيَحْسَبُ أَن لَّن يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌۭ
O hiç kimsenin kendisine asla güç yetiremeyeceğini mi sanır?
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
İnsan; günah işlediği zaman hiç kimsenin hatta onu yaratan Rabbinin bile kendisine güç yetiremeyeceğini ve ondan intikam alamayacağını mı zannediyor?
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًۭا لُّبَدًا
O der ki: "Ben yığın yığın mal tükettim."
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
"Birbiri üzerine yığılmış pek çok mal harcadım'' der.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
أَيَحْسَبُ أَن لَّمْ يَرَهُۥٓ أَحَدٌ
O kimsenin kendisini asla görmediğini mi zanneder?
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Harcadığı şeyle böbürlenen bu kimse, Allah’ın onu görmediğini ve malını nereden kazandığını ve onu nerede harcadığını sorup onu hesaba çekmeyeceğini mi zannediyor?
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
أَلَمْ نَجْعَل لَّهُۥ عَيْنَيْنِ
Biz, ona iki göz vermedik mi?
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Biz, ona görebileceği iki göz vermedik mi?
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَلِسَانًۭا وَشَفَتَيْنِ
Bir de bir dil ve iki dudak.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Konuşabileceği bir dil ve iki dudak vermedik mi?
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَهَدَيْنَٰهُ ٱلنَّجْدَيْنِ
Ona iki de yol gösterdik.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Ona, hak yolu ve batıl yolu öğretmedik mi?
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَلَا ٱقْتَحَمَ ٱلْعَقَبَةَ
Fakat o, sarp yokuşu aşamadı.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Kendisini cennetten ayıran engeli aşması gerekir. Böylece o da onu aşar ve geçer.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا ٱلْعَقَبَةُ
Sarp yokuşun ne olduğunu sen ne bileceksin?
Ayet sayfası →Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
-Ey Peygamber!- cennete girmek için aşacağın engelin ne olduğunu sana ne öğretti?
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَكُّ رَقَبَةٍ
(O) Köle azat etmektir.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
O, erkek veya dişi bir köle azat etmektir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
أَوْ إِطْعَٰمٌۭ فِى يَوْمٍۢ ذِى مَسْغَبَةٍۢ
Veya açlık gününde doyurmaktır.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Veya yiyeceğin nadir bulunduğu açlık zamanında yemek yedirmektir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
يَتِيمًۭا ذَا مَقْرَبَةٍ
Yakınlığı olan bir yetimi.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Onunla akrabalık bağı bulunan babasını kaybetmiş bir çocuğa.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
أَوْ مِسْكِينًۭا ذَا مَتْرَبَةٍۢ
Yahut yerde sürünen bir yoksulu doyurmaktır.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Veya hiçbir şeye sahip olmayan bir fakiri.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
ثُمَّ كَانَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَتَوَاصَوْا۟ بِٱلصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا۟ بِٱلْمَرْحَمَةِ
Sonra iman edip, birbirlerine sabır tavsiye edenlerden ve birbirlerine merhamet tavsiye edenlerden olmaktır.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Sonra da Allah’a iman eden kimselerden, birbirilerine Allah’a itaat etmeyi, günahlara bulaşmamayı ve musibetlere karşı sabır göstermeyi tavsiye eden ve birbirlerine Allah Teâlâ’nın kullarına karşı merhametli davranmayı tavsiye edenlerden olmaktır.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
أُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلْمَيْمَنَةِ
İşte bunlar sağdakilerdir.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
İşte bu özelliklere sahip olan kimseler sağ taraf ashabıdır.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا هُمْ أَصْحَٰبُ ٱلْمَشْـَٔمَةِ
Ayetlerimize küfredenler ise işte onlar soldakilerdir.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Peygamberimize indirilen ayetlerimizi inkâr edenler ise sol taraf ashabıdır.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
عَلَيْهِمْ نَارٌۭ مُّؤْصَدَةٌۢ
Onlara, üzerlerine kapıları kapatılmış bir ateş vardır.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Kıyamet günü onlar için içinde azap gördükleri ve üzerilerine kapıları kilitlenmiş bir ateş vardır.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
Sûre Hakkında
Beled Sûresi, 20 ayetten oluşan Mekke dönemine ait bir sûredir. Adını şehir ifadesinden alır. Mekke şehrine ve insanın zorluk içinde yaratılışına yemin eder; sarp yolun köle özgürleştirme, açlık gününde doyurma ve merhamet dayanışması olduğunu açıklar. Mekke’ye yemin, insanın zorluğu, iki göz-dil-dudak, iki yol, sarp geçit, köle ve yoksul. Okuma sırasında özellikle şu yanlış yoldan kaçınmak gerekir: Sarp yol, yalnız bireysel maneviyat değil; özgürlük, gıda ve toplumsal merhamet gerektiren somut bir sorumluluktur. Bugüne bakan yönü ise hayır işini yalnız duygu ve paylaşım görseline indirgemeden, zor ve maliyetli adalet adımlarını öne çıkarır.
Ana Temalar
- Mekke
- İnsanın zorluğu
- İki yol
- Sarp geçit
- Özgürleştirme ve doyurma
Ne Zaman Okunur?
Beled için sahih kaynaklarda bütün okuyuculara bağlanan zorunlu bir gün veya tekrar sayısı yoktur. Mekke, insanın zorluğu ve iki yol üzerinde çalışırken sûreyi bölüm bölüm okumak mümkündür. Tilavet, mekanik sonuç beklentisiyle değil, anlam ve davranış muhasebesiyle desteklenmelidir.
Hızlı Bağlantılar
Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri, Beled Sûresi
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Beled Sûresi” maddesi