Ana içeriğe geç
Ayet ve Sure

91. Sûre · Mekke · 15 Ayet

الشمس

ŞEMS SÛRESİ

Güneş

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

1

وَٱلشَّمْسِ وَضُحَىٰهَا

Güneş'e ve onun aydınlığına andolsun.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
وَٱلشَّمْسِgüneşe andolsun
وَضُحَىٰهَاve onun aydın sabahına

Allah Teâlâ, Güneş'e ve doğudan doğmasının ardından gelen yükselme vaktine yemin etmiştir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

2

وَٱلْقَمَرِ إِذَا تَلَىٰهَا

Onu izlediğinde Ay’a andolsun.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
وَٱلْقَمَرِve aya andolsun
إِذَاonu izleyen
تَلَىٰهَاAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Ve Güneş'in batmasının ardından izini takip eden Ay’a yemin etmiştir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

3

وَٱلنَّهَارِ إِذَا جَلَّىٰهَا

Onu ortaya çıkardığında gündüze andolsun.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
وَٱلنَّهَارِve gündüze andolsun
إِذَاonu (güneşi) ortaya çıkaran
جَلَّىٰهَاAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Ve yeryüzünün üzerinde bulunanları ışığıyla ortaya çıkaran gündüze yemin etmiştir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

4

وَٱلَّيْلِ إِذَا يَغْشَىٰهَا

Onu bürüdüğünde geceye andolsun.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
وَٱلَّيْلِve geceye andolsun
إِذَاonu örten
يَغْشَىٰهَاAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Ve yeryüzünü kaplayıp karanlık olduğunda geceye yemin etmiştir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

5

وَٱلسَّمَآءِ وَمَا بَنَىٰهَا

Göğe ve onu bina edene andolsun.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
وَٱلسَّمَآءِve göğe andolsun
وَمَاve
بَنَىٰهَاonu yapana

Gökyüzüne ve sağlamca inşa edilen binasına yemin etmiştir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

6

وَٱلْأَرْضِ وَمَا طَحَىٰهَا

Yeryüzüne ve onu yayıp döşeyene andolsun.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
وَٱلْأَرْضِve yere andolsun
وَمَاve
طَحَىٰهَاonu yuvarlayıp döşeyene

Yeryüzüne ve insanların üzerinde yaşaması için onun yayıp döşenmesine yemin etmiştir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

7

وَنَفْسٍۢ وَمَا سَوَّىٰهَا

Nefse ve ona bir düzen içinde biçim verene.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
وَنَفْسٍۢve nefse andolsun
وَمَاve
سَوَّىٰهَاonu biçimlendirene

Bütün canlılara ve Allah’ın onları düzgünce yaratmasına yemin etmiştir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

8

فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَىٰهَا

Sonra da ona günahını ve takvasını ilham etmiş olana (andolsun ki).

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
فَأَلْهَمَهَاona ilham edene andolsun
فُجُورَهَاbozukluğunu
وَتَقْوَىٰهَاve korunmasını

Yüce Allah uzak durup, kaçınması için kötülükleri ve amel edip, işlemesi için iyilikleri insana öğretmeden nefislere yerleştirip, anlamasını sağlamıştır.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

9

قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّىٰهَا

Şüphe yok ki, nefsini temizlemiş olan felaha ermiştir.

Ayet sayfası →
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
قَدْelbette
أَفْلَحَkazanmıştır
مَنkimse
زَكَّىٰهَاnefsini yücelten

Nefsini faziletlerle süsleyerek ve rezilliklerden temizleyerek arındıran kimse elbette muradını kazanmıştır.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

10

وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا

Onu kötülüklere gömüp kirleten kimse de ziyana uğramıştır.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
وَقَدْve elbette
خَابَziyana uğramıştır
مَنkimse
دَسَّىٰهَاonu alçaltan

Nefsini gizlice günah ve suçların içine gömen ise hüsrana uğramıştır.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

11

كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَىٰهَآ

Semûd kavmi de nefislerinin azgınlığıyla (peygamberini) yalanladı.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
كَذَّبَتْyalanladı
ثَمُودُSemud
بِطَغْوَىٰهَآazgınlığı yüzünden

Semûd kavmi, sınırları çiğneyip, suç işlemeleri ve günahlara dalmaları sebebiyle peygamberi Salih’i yalanladı.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

12

إِذِ ٱنۢبَعَثَ أَشْقَىٰهَا

Hani onların en bedbaht olanı (fesat çıkarmak için) ileri atılınca.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
إِذِzaman
ٱنۢبَعَثَayaklandığı
أَشْقَىٰهَاen haydutları

Onların en bedbaht/eşkıya olanı, kavminin kendisini görevlendirmesinin ardından bu işi yapmaya kalktı.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

13

فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ ٱللَّهِ نَاقَةَ ٱللَّهِ وَسُقْيَٰهَا

Allah’ın Rasûlü de onlara şöyle dedi ki: "Allah’ın devesin(i kesmek)ten ve su içmesin(i engellemek)ten sakının."

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
فَقَالَdemişti
لَهُمْonlara
رَسُولُelçisi
ٱللَّهِAllah'ın
نَاقَةَdevesine
ٱللَّهِAllah'ın
وَسُقْيَٰهَاve onun su içmesini

Allah’ın resulü Salih -aleyhisselam- onlara şöyle dedi: "Allah’ın devesini su içmenin ona ait olduğu günde bırakın suyunu içsin ve ona bir kötülük etmeyin!''

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

14

فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُم بِذَنۢبِهِمْ فَسَوَّىٰهَا

Fakat onlar, onu yalanladılar ve deveyi boğazladılar. Bunun üzerine Rableri, günâhlarından dolayı onları helâk etti ve kendilerini yerle bir etti.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
فَكَذَّبُوهُonu yalanladılar
فَعَقَرُوهَاve onu kestiler
فَدَمْدَمَbaşlarına geçirdi
عَلَيْهِمْonların
رَبُّهُمRableri
بِذَنۢبِهِمْgünahları yüzünden
فَسَوَّىٰهَاve orayı dümdüz etti

Deve hakkında peygamberlerini yalanladılar. Kavmin en azgın olanı, yaptığı işe onların rızasını alıp, deveyi kesip, öldürdü. Böylece bu günaha ortak oldular. Allah Teâlâ da, günahları sebebiyle üzerlerine azabını göndererek onları bir haykırışla helak etti. Onları helak ederek yerle bir etti.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

15

وَلَا يَخَافُ عُقْبَٰهَا

Allah, bunun sonucundan korkmaz!

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
وَلَاve
يَخَافُ(Rab) korkmaz
عُقْبَٰهَاbu işin sonundan

Allah -Subhanehu ve Teâlâ-, sonucundan korkmadan onları helak eden bir azap gönderdi.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

Sûre Hakkında

Kur’an’ın 91. sûresi olan Şems, 15 ayetlik Mekke dönemi metnidir; sûre adı güneş anlamına gelir. Güneş, ay, gündüz, gece ve nefse yemin ederek insan benliğine iyilik-kötülük bilincinin verildiğini; onu arındıranın kurtulacağını anlatır. Kozmik yeminler, nefis, fücur ve takvâ, arınma, Semûd ve deve. Okuma sırasında özellikle şu yanlış yoldan kaçınmak gerekir: Nefsi arındırmak, duyguları yok etmek veya kişiyi kusursuz saymak değil; dürtüleri ahlâkî ölçüyle eğitmektir. Bugüne bakan yönü ise öz bakım, terapi ve manevi disiplinin birbirine rakip olmadığını; davranış değişiminin sorumluluk istediğini gösterir.

Ana Temalar

  • Güneş ve ay
  • Nefis
  • Arınma
  • Fücur ve takvâ
  • Semûd

Ne Zaman Okunur?

Bu sûre herhangi bir vakitle sınırlandırılmaz. Hatim sırasında baştan sona okunabileceği gibi güneş ve ay veya fücur ve takvâ konusu incelenirken ilgili ayetler tefsirle birlikte ele alınabilir. Kaynaksız sayı ve kesin fazilet iddiası eklenmemelidir.

Hızlı Bağlantılar

Kur’an DualarıKıyamet ve AhiretKur’an Kavramları SözlüğüKur’an’la Başlangıç Planı

Kaynaklar