البارئ
EL-BÂRI'
Varlıkları örneksiz biçimde meydana getiren ve yaratılışlarını uyumlu kılan.
Anlamı ve Açıklaması
El-Bâri', Haşr 59:24'te El-Hâlık ve El-Musavvir ile birlikte geçer. Bu üç isim aynı yaratma hakikatinin farklı yönlerini anlatır: Hâlık ölçü ve takdirle yaratmayı, Bâri' varlıkları meydana getirip birbirinden ayırmayı ve yaratılışı uyumlu kılmayı, Musavvir ise her varlığa kendine özgü biçim ve özellik vermeyi öne çıkarır. Kelimenin kökündeki ayrılma ve arınma anlamları sebebiyle, açıklama yalnız "yoktan yaratmak" ifadesine indirgenmemelidir.
ب ر أ — ayırmak, kusurdan uzaklaştırmak, yaratıp ortaya çıkarmak.
Dil ve kavram
El-Bâri' ismi çoğu zaman kısa bir anlamla tanıtılır; fakat “ب ر أ — ayırmak, kusurdan uzaklaştırmak, yaratıp ortaya çıkarmak” kökü, bu kısa karşılığın arkasında daha geniş bir anlam alanı bulunduğunu gösterir. El-Bâri' için bu sayfadaki derin açıklama, El-Hâlık, El-Musavvir ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
El-Bâri' için Kur’an bağı kurulurken ayrım açık tutulur: bu isim ayetlerde doğrudan isim biçimiyle yer alır. Öne çıkan ayetler: 59:24. Böylece hem ayet bağı görünür kalır hem de metnin söylemediği bir kesinlik üretilmez.
Günlük hayata yansıma
Günlük hayata yansıyan ilk ölçü şudur: Yaratılmışların farklılıklarını kusur veya tesadüf olarak değil, ilâhî yaratmanın çeşitliliği içinde düşünmeye çağırır. Bu ölçü başkasını yargılamak için değil, kişinin kendi dilini ve kararlarını gözden geçirmesi için kullanılmalıdır.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Yaratılmışların farklılıklarını kusur veya tesadüf olarak değil, ilâhî yaratmanın çeşitliliği içinde düşünmeye çağırır.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Bâri' ne demektir?
Kısa anlamıyla “varlıkları örneksiz biçimde meydana getiren ve yaratılışlarını uyumlu kılan”. Kök notu ‘ب ر أ — ayırmak, kusurdan uzaklaştırmak, yaratıp ortaya çıkarmak.’ şeklindedir.
El-Bâri' Kur’an’da aynen geçiyor mu?
Evet. İsim, ayetlerde aynen bu biçimiyle yer alır. Öne çıkan referanslar 59:24. Yine de hüküm, ismin geçtiği ayetin tamamı okunmadan çıkarılmamalıdır.
El-Bâri' zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. El-Bâri' için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “varlıkları örneksiz biçimde meydana getiren ve yaratılışlarını uyumlu kılan” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek