القدوس
EL-KUDDÛS
Her türlü noksanlıktan uzak, tertemiz olan
Anlamı ve Açıklaması
El-Kuddûs, "kudsiyet" (temizlik, kutsallık) kökünden gelir ve Allah'ın zâtının, sıfatlarının ve fiillerinin her türlü eksiklik, kusur, ortak koşulma ve yaratılmışlara has vasıftan mutlak olarak münezzeh olduğunu ifade eder. Bu isim, tenzih akidesinin (Allah'ı yaratılmışlara benzemekten tenzih etme) en yoğun ifadelerinden biridir — O, ne unutur ne yorulur ne de herhangi bir eksiklik O'na ârız olur.
Dil ve kavram
Kuddûs, temizlik, kutsallık ve eksiklikten uzaklık anlamları taşır. Allah’ın kutsallığı fiziksel temizlikten daha geniştir; bilgi, kudret, hayat ve bütün sıfatlarında kusursuz oluşunu ifade eder. Yaratılmışların kutsal kabul edilmesi ise Allah’ın mutlak kutsallığıyla aynı düzeyde değildir.
Kur'an'daki kullanımı
El-Kuddûs ismi Haşr 59:23 ve Cuma 62:1’de El-Melik ismiyle birlikte geçer. Göklerde ve yerde olanların Allah’ı tesbih etmesi, O’nu yanlış tasavvurlardan ve eksiklik isnatlarından uzak tutmayı içerir.
Günlük hayata yansıma
Bu isim insana Allah hakkında ölçülü konuşmayı, O’nu insan özelliklerine indirgememeyi ve ibadette saygıyı öğretir. Ahlâkî düzeyde kişi beden, çevre, kazanç ve niyet temizliğine önem verir; fakat kendi temizliğini veya dindarlığını başkalarına üstünlük aracı yapmaz.
Geleneksel Bilgi Notu — Ebced Değeri
Bu ismin ebced (harf sayısal değeri) hesabı 170'dir.
Harf harf ebced hesabı (isim kökü "قدوس" üzerinden): ق (100) + د (4) + و (6) + س (60) = 170.
Bu sayı dini bir reçete veya belirli bir sonucun garantisi değildir.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
Tarihî ebced bilgisi: bu ismin ebced değeri 170'dir; belirli bir sayıda zikrin dini bir zorunluluğu yoktur.
0 / 33
Zikir Geleneği
Bazı kaynaklarda El-Kuddûs isminin kalbi ve niyeti arındırma bilinciyle zikredilmesinin geleneksel bir tavsiye olduğu aktarılır; bu, herhangi bir dünyevi sonucun garantisi olarak sunulmamalıdır.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Kuddûs ne demektir?
Her eksiklikten ve yaratılmışlara özgü sınırlılıktan uzak olan demektir.
El-Kuddûs yalnız fiziksel temizlik mi anlatır?
Hayır. Allah'ın zâtı ve sıfatlarında kusurdan uzak oluşunu ifade eder.
İnsan kendisini “kutsal ve hatasız” görebilir mi?
Hayır. İnsan hata yapabilir ve eleştiriye açıktır; mutlak kusursuzluk Allah'a aittir.
Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri (Haşr 59:23, Cum'a 62:1)
- TDV İslam Ansiklopedisi, "Kuddûs" maddesi
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ, El-Kuddûs bahsi
Hazırlayan: Kadir Özbek · Son güncelleme: