المانع
EL-MÂNI'
Hikmetiyle dilediği şeyin gerçekleşmesine engel olan; koruyup önleyen.
Anlamı ve Açıklaması
TDV'nin tespitine göre El-Mâni', yaygın listede bulunduğu halde Kur'an'da bu ilâhî isim biçiminde yer almayan altı isimden biridir. Anlamı, Allah'ın vermediğini kimsenin zorla verememesi ve hikmetiyle bazı zararları önlemesi çerçevesinde açıklanır. "Engelleme" keyfî mahrumiyet gibi sunulmamalıdır.
م ن ع — engellemek, korumak, vermemek.
Dil ve kavram
El-Mâni' için hazırlanan bu bölüm, popüler ‘şu kadar oku, şu olur’ anlatısından özellikle ayrılır. Merkezde isimle ilgili Kur’an bağı, anlam sınırı ve ahlâkî tefekkür vardır. El-Mâni' için bu sayfadaki derin açıklama, El-Muğnî, El-Hafîz ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
TDV'nin tespitine göre, Kur'an'da bu ilâhî isim biçiminde yer almayan altı isimden biridir. Bu kayıt için ayrı bir ayet numarası referans gösterilmez. El-Mâni' ayetin öncesi ve sonrasından koparıldığında anlam alanı daralabilir. Kısa durum notu şöyledir: TDV'nin tespitine göre, Kur'an'da bu ilâhî isim biçiminde yer almayan altı isimden biridir.
Günlük hayata yansıma
Tefekkürün davranışa dönüşmesi, “her istediğimizin gerçekleşmemesini değersizlik işareti saymamayı, korunma için tedbir almayı ve sonucu Allah'a bırakmayı öğretir” anlamını gündelik ilişkilerde sınamaktır. Kişi bu ismi kendi üstünlüğünü kanıtlamak veya bir başkasına zarar dilemek için araçsallaştıramaz.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Her istediğimizin gerçekleşmemesini değersizlik işareti saymamayı, korunma için tedbir almayı ve sonucu Allah'a bırakmayı öğretir.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Mâni' ne demektir?
Kısa anlamıyla “hikmetiyle dilediği şeyin gerçekleşmesine engel olan; koruyup önleyen”. Kök notu ‘م ن ع — engellemek, korumak, vermemek.’ şeklindedir.
El-Mâni' Kur’an’da isim biçimiyle mi geçer?
Yaygın kabule göre yaygın Tirmizî listesinde yer alır; Kur’an’da isim biçimiyle doğrudan geçiş iddiası kurulmaz. Varsa yalnızca tematik bağlam olarak sunulur, doğrudan delil gibi gösterilmez.
El-Mâni' zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. El-Mâni' için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “hikmetiyle dilediği şeyin gerçekleşmesine engel olan; koruyup önleyen” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- TDV İslam Ansiklopedisi, "Esmâ-i Hüsnâ" maddesi
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek