الرشيد
ER-REŞÎD
Bütün işleri isabetli ve doğru olan; doğruya yönelten.
Anlamı ve Açıklaması
TDV'ye göre Er-Reşîd, yaygın listede yer aldığı halde Kur'an'da bu ilâhî isim biçimiyle bulunmayan altı isimden biridir. Kök Kur'an'da doğru yol, olgunluk ve isabetli davranış anlamlarında geçer; Kehf gençleri Rablerinden işlerinde doğruya ulaştıracak bir imkân ister. Bu ayet doğrudan "Er-Reşîd adı burada geçer" diye işaretlenmemelidir.
ر ش د — doğruluk, olgunluk ve isabetli yol.
Dil ve kavram
Er-Reşîd ismi çoğu zaman kısa bir anlamla tanıtılır; fakat “ر ش د — doğruluk, olgunluk ve isabetli yol” kökü, bu kısa karşılığın arkasında daha geniş bir anlam alanı bulunduğunu gösterir. Er-Reşîd için bu sayfadaki derin açıklama, El-Hâdî, El-Hakîm ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
TDV'ye göre Kur'an'da bu isim biçimiyle bulunmayan altı isimden biri; Kehf 18:10'daki "reşed" duası doğrudan ismin geçişi değildir. Ayetler: 18:10. Er-Reşîd ayetin öncesi ve sonrasından koparıldığında anlam alanı daralabilir. Kısa durum notu şöyledir: TDV'ye göre Kur'an'da bu isim biçimiyle bulunmayan altı isimden biri; Kehf 18:10'daki "reşed" duası doğrudan ismin geçişi değildir.
Günlük hayata yansıma
İsimle kurulan bağın ahlâkî yönü, “karar verirken bilgi, istişare ve dua ile isabet aramayı; kendi kanaatini ilâhî yönlendirme diye kesinleştirmemeyi öğretir” cümlesinde özetlenir. Bunun üzerine kaynaksız sayı, özel saat veya kesin dünyevî sonuç eklemek içerik kalitesini düşürür.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Karar verirken bilgi, istişare ve dua ile isabet aramayı; kendi kanaatini ilâhî yönlendirme diye kesinleştirmemeyi öğretir.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
Er-Reşîd ne demektir?
Kısa anlamıyla “bütün işleri isabetli ve doğru olan; doğruya yönelten”. Kök notu ‘ر ش د — doğruluk, olgunluk ve isabetli yol.’ şeklindedir.
Er-Reşîd Kur’an’da isim biçimiyle mi geçer?
Yaygın kabule göre yaygın Tirmizî listesinde yer alır; Kur’an’da isim biçimiyle doğrudan geçiş iddiası kurulmaz. 18:10 varsa tematik bağlam olarak sunulur, doğrudan delil gibi gösterilmez.
Er-Reşîd zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. Er-Reşîd için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “bütün işleri isabetli ve doğru olan; doğruya yönelten” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- TDV İslam Ansiklopedisi, "Esmâ-i Hüsnâ" maddesi
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek