YEMEK ÖNCESİ VE SONRASI OKUNACAK DUALAR
Yemeğe başlarken besmele çekmek, unutulursa hatırlandığı anda "Bismillâhi fî evvelihî ve âhirihî" demek Hz. Peygamber'den nakledilen bir uygulamadır. Yemek bittikten sonra ise kısa veya uzun biçimde bir şükür duası okunabilir. Nahl Sûresi 16:114, bu okumaların arkasındaki genel ilkeyi özetler: Allah'ın helal ve temiz olarak verdiği rızıktan yemek ve bu nimete şükretmek. Bu sayfadaki dualar bir zorunluluk listesi değil, kaynağı gösterilen bir okuma rehberidir.
Dua ve Ayetler
Rızık ve Şükür Ayeti
فَكُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلًۭا طَيِّبًۭا وَٱشْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ
Fe kulû mimmâ razaqakumullâhu halâlen tayyiben veşkurû ni'metallâhi in küntüm iyyâhü ta'büdûn.
Artık Allah'ın size helal ve temiz olarak verdiği rızıklardan yiyin ve eğer yalnızca O'na ibadet ediyorsanız Allah'ın nimetine şükredin.
Yemek öncesi/sonrası dualarının dayandığı genel ilke — helal ve temiz rızık, karşılığında şükür.
Yemeğe Başlarken
بِسْمِ اللَّهِ
Bismillâh.
Allah'ın adıyla.
Yemeğe başlarken söylenir. Rivayete göre, eğer başta unutulursa, hatırlandığı anda "Bismillâhi fî evvelihî ve âhirihî" (Allah'ın adıyla, yemeğin başında da sonunda da) denilebilir.
Yemekten Sonra Okunacak Dua (Kısa Biçim)
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Elhamdülillâhillezî et'amenî hâzâ ve razakanîhi min ğayri havlin minnî ve lâ kuvveh.
Bende hiçbir güç ve kuvvet olmaksızın bana bunu yediren ve rızık olarak veren Allah'a hamd olsun.
Yemek bittikten hemen sonra okunabilir. Rivayete göre bu duayı okuyan kişinin geçmiş günahlarının bağışlanacağı bildirilmiştir — bu, hadiste yer alan bir müjde ifadesidir; kesin bir dini garanti olarak sunulmamalıdır.
Yemekten Sonra Okunacak Dua (Uzun Biçim)
الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا
Elhamdülillâhi hamden kesîran tayyiben mübâraken fîhi ğayra mekfiyyin ve lâ müveddaın ve lâ müstağnen anhü Rabbenâ.
Rabbimiz! Sana çokça, hoş ve bereketli, kesilmeyen, terk edilmeyen ve kendisinden müstağni kalınmayan bir hamd olsun.
Sofra tamamen kaldırıldıktan sonra okunduğu nakledilir. Kısa biçimin yerine değil, kaynaklarda ayrıca geçen bir başka rivayet olarak sunulur.
Sıkça Sorulanlar
Besmeleyi yemeğe başlarken unutursam ne yapmalıyım?
Rivayete göre, hatırladığınız anda "Bismillâhi fî evvelihî ve âhirihî" (Allah'ın adıyla, yemeğin başında da sonunda da) diyebilirsiniz. Unutmak bir günah değildir.
Yemek sonrası duayı okumak farz mı?
Hayır. Nakledilen dualar sünnet ve edeple ilgilidir; okunmadığında yemeğin veya ibadetin geçerliliği etkilenmez.
Kısa ve uzun yemek sonrası dualarından hangisi okunmalı?
İkisi de farklı rivayetlerde kaynağı gösterilerek geçer; biri diğerinin yerine geçmez. Kişi kolayına gelen veya ezberlediği herhangi birini okuyabilir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- QuranEnc — Türkçe Meal
- Sahîh-i Buhârî, Et'ime 54
- Ebû Dâvûd, Et'ime 15, 53; Tirmizî, Et'ime 47, Deavât 55