الله
ALLAH
Yaratıcı, tek ve gerçek ilah
Anlamı ve Açıklaması
Allah, İslam inancında Yaratıcı'ya has kılınan özel isimdir (ism-i hâs) — diğer güzel isimlerin (esmâ-i hüsnâ) hepsini kendinde toplayan, hiçbir varlığa benzemeyen tek gerçek ilahın adıdır. Dilbilimciler arasında bu ismin başka bir kökten türetilip türetilmediği tartışılır: bir görüşe göre "Allah" hiçbir kökten gelmeyen, doğrudan Zât'a mahsus bir özel isimdir; başka bir görüşe göre "ilah" (tapılan, kulluk edilen) kökünden, başına belirlilik takısı gelerek ("el-ilâh") zamanla "Allah" şekline dönüşmüştür. Bu iki görüş de tevhid inancını — Allah'tan başka ilah olmadığı gerçeğini — değiştirmez; A'râf sûresinde (7:180) "En güzel isimler Allah'ındır, O'na o isimlerle dua edin" buyrularak diğer bütün güzel isimlerin bu isme bağlı olduğu vurgulanır.
Dil ve kavram
“Allah” kelimesi İslam inancında herhangi bir tanrı türünün genel adı değil, yaratıcı ve tek ilâhın özel ismidir. Kelimenin kökeni hakkında “el-ilâh” ifadesiyle bağlantı kuran dil açıklamaları bulunmakla birlikte, kullanımda başka bir varlığa çoğul veya dişil biçimde uygulanmaz. Esmaül Hüsna’daki diğer isimler Allah’ın rahmet, ilim, kudret ve hikmet gibi sıfatlarını açıklar; “Allah” ismi ise bunların tamamını taşıyan zâtı ifade eder.
Kur'an'daki kullanımı
Kur’an’ın merkezî çağrısı, ibadetin yalnız Allah’a yöneltilmesidir. Fâtiha’da hamd âlemlerin Rabbine ait kılınır; İhlâs’ta Allah’ın birliği, Samed oluşu ve hiçbir denginin bulunmadığı bildirilir. Âyetü’l-Kürsî’de hayat, kayyûmiyet, ilim ve hükümranlık sıfatları bu isim etrafında açıklanır. Bu nedenle “Allah” ismi yalnız bir seslenme kelimesi değil, bütün Kur’an öğretisinin tevhid merkezidir.
Günlük hayata yansıma
Allah’a iman, yalnız varlığını kabul etmek değil; nihai otoriteyi, ibadeti ve ahlâkî hesabı O’na bağlamaktır. İnsan başarıyı mutlak sahiplik olarak görmez, nimet karşısında şükreder, hata karşısında tövbe eder ve başka insanları ilâhlaştıran mutlak itaat biçimlerinden kaçınır. İsmin zikri dua ve farkındalık için yapılabilir; tekrar sayısı sonuç garantisi değildir.
Geleneksel Bilgi Notu — Ebced Değeri
Bu ismin ebced (harf sayısal değeri) hesabı 66'dir.
Harf harf ebced hesabı: ا (1) + ل (30) + ل (30) + ه (5) = 66. Bu, kaynaklar arasında en tutarlı şekilde tekrarlanan değerdir.
Kur'an'daki Kullanımı ve İlgili Ayetler
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
Tarihî ebced değeri: 66.
0 / 33
Belirli sayı, gün veya saatler dinî zorunluluk ya da sonuç garantisi değildir. Zikir ve ebced metodolojisi
Zikir ve Tefekkür
Bazı zikir geleneklerinde sadece "Allah" isminin tekrar edilmesi (ism-i celâl zikri) tasavvufi çevrelerde yaygın bir uygulama olarak aktarılır; bu, Kur'an'ın Allah'ı O'nun isimleriyle anmayı teşvik eden genel çerçevesine (A'râf 7:180) dayanır, ancak belirli bir sayı veya yöntemin dini bir zorunluluğu yoktur.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
Allah ismi diğer Esma isimlerinden nasıl ayrılır?
Diğer isimler rahmet, ilim veya kudret gibi sıfatları açıklar; “Allah” bunların tamamını kendisinde toplayan özel isimdir.
Allah kelimesi yalnız Arapça konuşanlar tarafından mı kullanılır?
Hayır. Arapça konuşan Müslümanlar ve Hristiyanlar da yaratıcıyı ifade ederken bu kelimeyi kullanabilir; İslam inancındaki anlamı tevhid çerçevesinde belirlenir.
Allah ismini belirli sayıda söylemek kesin sonuç verir mi?
Belirli sayıya bağlı kesin dünyevî sonuç garantisi yoktur. Zikir kulluk ve hatırlama içindir.
Kaynaklar
- TDV İslam Ansiklopedisi, "Allah" maddesi
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri (Fâtiha 1:1-4, İhlâs 112)
Hazırlayan: Kadir Özbek · Son güncelleme: