Ana içeriğe geç
Ayet ve Sure

الخافض

EL-HÂFID

Hikmeti ve adaletiyle alçaltan, dereceleri düşüren.

Anlamı ve Açıklaması

Vâkıa 56:3'te kıyamet için "alçaltan, yükselten" ifadeleri bulunur; ancak bu ayet doğrudan "Allah El-Hâfıd'dır" demediği için isme açık Kur'an delili gibi sunulmamalıdır. İsim, Allah'ın adalet ve hikmetiyle haksız gururu ve sahte üstünlüğü sona erdirmesi çerçevesinde anlaşılır; keyfî aşağılamaya benzetilemez.

خ ف ض — alçaltmak, aşağı indirmek.

Dil ve kavram

El-Hâfıd ismi çoğu zaman kısa bir anlamla tanıtılır; fakat “خ ف ض — alçaltmak, aşağı indirmek” kökü, bu kısa karşılığın arkasında daha geniş bir anlam alanı bulunduğunu gösterir. El-Hâfıd için bu sayfadaki derin açıklama, Er-Râfi' ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.

Kur'an'daki kullanımı

TDV'nin tespitine göre, yaygın Tirmizî listesinde bulunduğu halde Kur'an'da bu isim biçiminde doğrudan yer almayan altı isimden biridir. Ayetler: 56:3. El-Hâfıd ayetin öncesi ve sonrasından koparıldığında anlam alanı daralabilir. Kısa durum notu şöyledir: TDV'nin tespitine göre, yaygın Tirmizî listesinde bulunduğu halde Kur'an'da bu isim biçiminde doğrudan yer almayan altı isimden biridir.

Günlük hayata yansıma

İsimle kurulan bağın ahlâkî yönü, “makamın, şöhretin ve toplumsal üstünlüğün kalıcı olmadığını; başkasını küçük düşürmenin kulluk ahlâkıyla bağdaşmadığını hatırlatır. Düşman veya rakip "alçaltma" amacıyla zikir tarifi verilmemelidir” cümlesinde özetlenir. Bunun üzerine kaynaksız sayı, özel saat veya kesin dünyevî sonuç eklemek içerik kalitesini düşürür.

Kur'an'da Bu İsim

56:3

Tematik bağlam — ismin doğrudan geçişi değil.

Zikir Sayacı

Zikir Sayacı

0 / 33

Zikir Geleneği

Makamın, şöhretin ve toplumsal üstünlüğün kalıcı olmadığını; başkasını küçük düşürmenin kulluk ahlâkıyla bağdaşmadığını hatırlatır. Düşman veya rakip "alçaltma" amacıyla zikir tarifi verilmemelidir.

Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.

Diğer İsimler

Er-Râfi'

Sık Sorulan Sorular

El-Hâfıd ne demektir?

Kısa anlamıyla “hikmeti ve adaletiyle alçaltan, dereceleri düşüren”. Kök notu ‘خ ف ض — alçaltmak, aşağı indirmek.’ şeklindedir.

El-Hâfıd Kur’an’da isim biçimiyle mi geçer?

Yaygın kabule göre yaygın Tirmizî listesinde yer alır; Kur’an’da isim biçimiyle doğrudan geçiş iddiası kurulmaz. 56:3 varsa tematik bağlam olarak sunulur, doğrudan delil gibi gösterilmez.

El-Hâfıd zikri için belirli sayı şart mı?

Hayır. El-Hâfıd için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “hikmeti ve adaletiyle alçaltan, dereceleri düşüren” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.

Kaynaklar

Hazırlayan: Kadir Özbek