القيوم
EL-KAYYÛM
Her şeyi kendi zâtıyla ayakta tutan
Anlamı ve Açıklaması
El-Kayyûm, "ayakta durma/tutma" kökünden mübalağa kalıbıyla gelir; Allah'ın hem kendi varlığının hiçbir şeye muhtaç olmadığını hem de bütün yaratılmışların varlığını, düzenini ve devamını O'nun kudretiyle sürdürdüğünü ifade eder. El-Hayy ile birlikte Ayetel Kürsî'de (2:255) ve Âl-i İmrân'ın açılışında (3:2) geçer; bazı rivayetlerde bu ikilinin, kabul edildiğinde duanın icabet bulduğu "İsm-i Âzam"a en yakın isimlerden olduğu aktarılır.
Kavramı doğru okumak
El-Kayyûm, varlığı kendinden olan ve bütün yaratılmışları ayakta tutan anlamına gelir. İnsanlar ihtiyaçları, ilişkileri ve doğal düzen içinde varlığını sürdürür; Allah hiçbir desteğe muhtaç değildir. Buna karşılık bütün varlıkların devamı O'nun yaratması ve yönetmesine bağlıdır. Âyetü'l-Kürsî'deki “Hayy ve Kayyûm” terkibi, Allah'ın hem mutlak hayat sahibi hem de gökleri ve yeri koruyup yöneten olduğunu birlikte ifade eder.
El-Kayyûm ismi evrenin bir kez yaratılıp kendi başına bırakıldığı düşüncesiyle uyuşmaz. Kur'an, yaratılışı sürekli ilâhî bilgi, kudret ve hükümle ilişkili görür. Bununla birlikte bu inanç, tabiattaki düzeni ve sebepleri araştırmayı gereksiz kılmaz. Bilimsel sebep ile ilâhî yaratma birbirinin alternatifi olarak sunulmamalıdır.
Hayata yansıması ve sınırlar
İsim, insana kendi kendine yettiği vehminden uzaklaşmayı öğretir. Her insan başkalarının emeğine, doğaya ve toplumsal düzene muhtaçtır. Bu farkındalık şükür ve dayanışma doğurur. Aynı zamanda kişi, başkasının bütün hayatını kontrol ederek “onu ben ayakta tutuyorum” biçiminde bir üstünlük kurmamalıdır.
Bazı rivayetlerde El-Hayy ve El-Kayyûm isimleri İsm-i A'zam bağlamında anılır. Bu rivayetler dua için teşvik olarak aktarılabilir; fakat belirli formülün her isteği otomatik biçimde gerçekleştireceği söylenemez. Dua, kulun Rabbine yönelişidir; sonuç üzerinde mekanik bir kontrol aracı değildir.
Geleneksel Bilgi Notu — Ebced Değeri
Bu ismin ebced (harf sayısal değeri) hesabı 156'dir.
Harf harf ebced hesabı (belirlilik takısı hariç, isim kökü "قيوم" üzerinden): ق (100) + ي (10) + و (6) + م (40) = 156.
Bu sayı dini bir reçete veya belirli bir sonucun garantisi değildir.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
Tarihî ebced bilgisi: bu ismin ebced değeri 156'dir; belirli bir sayıda zikrin dini bir zorunluluğu yoktur.
0 / 33
Zikir Geleneği
Bazı kaynaklarda El-Kayyûm isminin, El-Hayy ile birlikte, sıkıntı anında Allah'a dayanma niyetiyle anılmasının geleneksel bir uygulama olduğu aktarılır; belirli bir sayının (156 dahil) dini bir zorunluluğu yoktur.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Kayyûm ne demektir?
Varlığı kendinden olan ve bütün varlıkları ayakta tutan demektir.
El-Kayyûm Kur'an'da nerede geçer?
Bakara 2:255, Âl-i İmrân 3:2 ve Tâhâ 20:111'de geçer.
El-Hayy ve El-Kayyûm duası her isteği kesin gerçekleştirir mi?
Hayır. Rivayetler dua için teşvik sunar; otomatik ve garantili sonuç anlamına gelmez.
Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri (Bakara 2:255, Âl-i İmrân 3:2)
- TDV İslam Ansiklopedisi, "Kayyûm" maddesi
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
Hazırlayan: Kadir Özbek · Son güncelleme: