المعز
EL-MUIZ
İzzet ve onur veren, dilediğini değerli kılan.
Anlamı ve Açıklaması
El-Muiz, Âl-i İmrân 3:26'da fiil kalıbıyla Allah'ın dilediğine izzet verdiği ifadesine dayanır. İzzet; kibir, başkasına üstünlük taslama veya dokunulmazlık değil, Allah'a bağlılıktan doğan onur ve güçtür. Kur'an başka ayetlerde bütün izzetin Allah'a ait olduğunu bildirir. Bu yüzden isim, kişinin toplum üzerinde tahakküm kurması veya herkesçe sevilmesi şeklinde açıklanmamalıdır.
ع ز ز — izzet, güç, üstünlük.
Dil ve kavram
El-Muiz yalnız ezberlenecek bir isim değildir. “İzzet ve onur veren, dilediğini değerli kılan” cümlesi, insanın güç, ihtiyaç, sorumluluk ve sınır hakkındaki düşüncesini yeniden kuran bir ölçü sunar. El-Muiz için bu sayfadaki derin açıklama, El-Müzil, El-Azîz ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
El-Muiz için Kur’an bağı kurulurken ayrım açık tutulur: ayetlerde geçen, ismin kendisi değil aynı kökten türeyen fiil ya da sıfattır. Öne çıkan ayetler: 3:26. Amaç, ayet bağını görünür kılarken ayetin ötesine geçen bir kesinlik iddiasından kaçınmaktır. Kısa durum notu şöyledir: Âl-i İmrân 3:26'daki fiil kalıbına dayanır.
Günlük hayata yansıma
Tefekkürün davranışa dönüşmesi, “onuru insanları ezmekte değil, doğruya bağlılıkta aramayı; itibarı korurken adaletten vazgeçmemeyi öğretir. Sayfa sosyal nüfuz veya makam vaadine dönüştürülmemelidir” anlamını gündelik ilişkilerde sınamaktır. Kişi bu ismi kendi üstünlüğünü kanıtlamak veya bir başkasına zarar dilemek için araçsallaştıramaz.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Onuru insanları ezmekte değil, doğruya bağlılıkta aramayı; itibarı korurken adaletten vazgeçmemeyi öğretir. Sayfa sosyal nüfuz veya makam vaadine dönüştürülmemelidir.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Muiz ne demektir?
Kısa anlamıyla “izzet ve onur veren, dilediğini değerli kılan”. Kök notu ‘ع ز ز — izzet, güç, üstünlük.’ şeklindedir.
El-Muiz Kur’an’da isim biçimiyle mi geçer?
Her zaman isim kalıbıyla değil; aynı kökten fiil veya sıfat üzerinden temellendirilir. Kaynakta verilen referanslar 3:26. Sayfada bu fark görünür biçimde korunmalıdır.
El-Muiz zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. El-Muiz için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “izzet ve onur veren, dilediğini değerli kılan” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek