111. Sûre · Mekke · 5 Ayet
المسد
TEBBET SÛRESİ
Alev
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
تَبَّتْ يَدَآ أَبِى لَهَبٍۢ وَتَبَّ
Elleri kurusun Ebu Leheb’in! Zaten kurudu da.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Yaptıklarının verdiği zararlardan ötürü Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in amcası Abdulmuttalib oğlu Ebu Leheb'in elleri kurusun! Çünkü o, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'e eziyet ediyordu. Ve çabası da boşa çıktı.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
مَآ أَغْنَىٰ عَنْهُ مَالُهُۥ وَمَا كَسَبَ
Malı ve kazandıkları ona bir fayda vermedi.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Sahip olduğu malı ve çocukları ona ne fayda verecekler ki? Onun herhangi bir azabını engelleyemedikleri gibi ona bir iyilik de kazandıramadılar.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
سَيَصْلَىٰ نَارًۭا ذَاتَ لَهَبٍۢ
O, alevli bir ateşe girecektir.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Kıyamet günü alevli bir ateşe girerek, onun sıcaklığına katlanmak zorunda kalacak.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَٱمْرَأَتُهُۥ حَمَّالَةَ ٱلْحَطَبِ
Karısı da odun taşıyacak.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Yürüdüğü yola dikenler atarak, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'e eziyet eden karısı Ümmü Cemil de cehenneme girecektir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فِى جِيدِهَا حَبْلٌۭ مِّن مَّسَدٍۭ
Boynunda hurma lifinden bir halat olduğu halde.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Boynunda sapasağlam örülmüş, onu ateşe sürükleyen bir halat olduğu halde.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
Sûre Hakkında
Tebbet veya Mesed Sûresi, Hz. Peygamber'e açık düşmanlık eden amcası Ebû Leheb ile eşinin tutumunu ele alır. Ebû Leheb'in serveti ve kazandıklarının ona fayda vermeyeceği, alevli bir ateşe gireceği bildirilir. Eşi de eziyet ve düşmanlık faaliyetlerine katılması sebebiyle "odun taşıyan" olarak tasvir edilir; boynunda bükülmüş liften bir ip bulunacağı belirtilir. Sûreyi yalnız iki tarihî kişiye yönelik beddua olarak okumak eksik kalır. Metin, aile veya yakınlık bağının iman ve ahlâkî sorumluluğun yerine geçmeyeceğini gösterir. Hz. Peygamber'in amcası olmak Ebû Leheb'e ayrıcalık sağlamamış; mal, statü ve soy bağı hakikate karşı kurulan düşmanlığı örtmemiştir. Eşinin aktif rolü de kötülüğün yalnız sözle değil, propaganda, taşıma ve destek yoluyla ortaklaşa yürütülebileceğini gösterir. "Mesed" sûrenin son ayetindeki liften ip anlamına gelen kelimeden, "Tebbet" ise ilk ayetteki "kurusun/yok olsun" ifadesinden alınır. Sûre, gücün ve servetin ahlâkî sonucu satın alamayacağını kısa ve somut bir örnekle anlatır. Sûrede kişilerin açıkça anılması, onların değişmesi mümkün olmadığı için değil, düşmanlıklarının vahiy karşısında kesin ve kamusal bir niteliğe ulaşmasıyla açıklanır. Bugün metni belirli kişilere kolayca uygulamak yerine, servet ve yakınlık üzerinden kurulan dokunulmazlık anlayışını eleştiren evrensel yönü öne çıkarılmalıdır.
Ana Temalar
- Ebû Leheb'in düşmanlığı
- Mal ve statünün faydasızlığı
- Kötülüğe aktif ortaklık
- Akrabalığın ayrıcalık sağlamaması
- Bireysel ahlâkî sorumluluk
Ne Zaman Okunur?
Tebbet Sûresi'nin belirli bir kişiye zarar vermek amacıyla okunmasına dair dinî bir zorunluluk veya güvenilir garanti yoktur. Sûre namazlarda ve genel tilavette okunabilir. Mesajı kişisel intikam değil; mal, statü ve akrabalığın insanı sorumluluktan kurtarmadığı gerçeğidir. Başka bir kişiye beddua amacıyla sayı belirlemek sûrenin kaynaklarla desteklenen kullanım biçimi değildir.
Hızlı Bağlantılar
Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri (Tebbet (Mesed) Sûresi girişi)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tebbet (Mesed) Sûresi" maddesi