الضار
ED-DÂRR
Zararın gerçekleşmesini de ilmi, iradesi ve hikmeti dışında bırakmayan.
Anlamı ve Açıklaması
Ed-Dârr, yaygın Tirmizî tertibinde bulunur; TDV onu Kur'an'da bu isim formuyla yer almayan altı isim arasında sayar. Kur'an, bir zarar Allah'ın izniyle insana dokunduğunda onu O'ndan başka giderecek bulunmadığını bildirir; bu, kötülüğün keyfî biçimde Allah'a nispet edilmesi demek değildir. İsim tek başına değil En-Nâfi' ile ele alınmalıdır.
ض ر ر — zarar ve sıkıntı.
Dil ve kavram
Ed-Dârr hakkında sağlıklı bir okuma, ismi tek kelimelik bir dileğe çevirmek yerine “zararın gerçekleşmesini de ilmi, iradesi ve hikmeti dışında bırakmayan” ifadesinin hangi inanç ve ahlâk çerçevesine oturduğunu görmeyi gerektirir. Ed-Dârr için bu sayfadaki derin açıklama, En-Nâfi' ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
Ed-Dârr yaygın Tirmizî tertibinde yer alır; Kur’an’da isim biçimiyle doğrudan geçmez. İlgili ayet referansları 6:17, 10:107 şeklindedir. Bir ayette ismin kökünden türeyen bir fiil bulunabilir; bu, ismin kendisinin orada yer aldığı anlamına gelmez. Kısa durum notu şöyledir: TDV'ye göre Kur'an'da bu isim formuyla yer almayan altı isimden biri; En'âm 6:17 ve Yûnus 10:107 tematik bağlamdır, ismin doğrudan geçişi değildir.
Günlük hayata yansıma
Ed-Dârr, insanın kendi gücünü mutlaklaştırmasına izin vermez. Zarardan korunmak için meşru tedbiri almak, başkasına zarar vermemek ve imtihan karşısında kolay hüküm vermemek. Düşmana zarar verme zikri kesinlikle sunulmaz. Buradaki tefekkür; tedavi, hukukî yardım, çalışma, bütçe planı veya güvenlik tedbiri gibi gerçek sorumlulukların yerine geçirilmemelidir.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Zarardan korunmak için meşru tedbiri almak, başkasına zarar vermemek ve imtihan karşısında kolay hüküm vermemek. Düşmana zarar verme zikri kesinlikle sunulmaz.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
Ed-Dârr ne demektir?
Kısa anlamıyla “zararın gerçekleşmesini de ilmi, iradesi ve hikmeti dışında bırakmayan”. Kök notu ‘ض ر ر — zarar ve sıkıntı.’ şeklindedir.
Ed-Dârr Kur’an’da isim biçimiyle mi geçer?
Yaygın kabule göre yaygın Tirmizî listesinde yer alır; Kur’an’da isim biçimiyle doğrudan geçiş iddiası kurulmaz. 6:17, 10:107 varsa tematik bağlam olarak sunulur, doğrudan delil gibi gösterilmez.
Ed-Dârr zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. Ed-Dârr için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “zararın gerçekleşmesini de ilmi, iradesi ve hikmeti dışında bırakmayan” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- TDV İslam Ansiklopedisi, "Esmâ-i Hüsnâ" maddesi
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek