النافع
EN-NÂFI'
Fayda ve hayrı yaratan, dilediğine ulaştıran.
Anlamı ve Açıklaması
En-Nâfi' yaygın listede yer alır; TDV'ye göre Kur'an'da bu ilâhî isim biçiminde bulunmaz. Kur'an, fayda ve zararın nihai olarak Allah'ın iradesi dışında olmadığını, peygamberin bile Allah dilemedikçe kendisi için fayda ve zarara sahip olmadığını bildirir (A'râf 7:188). Bu, insan emeği, tedavi ve yardımlaşmanın değersiz olduğu anlamına gelmez.
ن ف ع — yarar ve fayda.
Dil ve kavram
En-Nâfi' ismi çoğu zaman kısa bir anlamla tanıtılır; fakat “ن ف ع — yarar ve fayda” kökü, bu kısa karşılığın arkasında daha geniş bir anlam alanı bulunduğunu gösterir. En-Nâfi' için bu sayfadaki derin açıklama, Ed-Dârr ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
En-Nâfi' için ayrım açık tutulur: bu isim yaygın Tirmizî tertibinde sayılır, ancak Kur’an’da isim biçimiyle doğrudan yer almaz. Öne çıkan ayetler: 10:107, 7:188. Böylelikle ayetle kurulan bağ izlenebilir olur; ayetin dile getirmediği bir hüküm eklenmez. Kısa durum notu şöyledir: TDV'ye göre Kur'an'da bu ilâhî isim biçiminde bulunmaz; Yûnus 10:107 ve A'râf 7:188 tematik bağlamdır.
Günlük hayata yansıma
Günlük hayata yansıyan ilk ölçü şudur: Faydalı olmayı, sebeplere başvurmayı ve faydayı yalnız kendi gücümüzden bilmemeyi öğretir. Tıbbî yarar garantisi verilmemelidir. Bu ölçü başkasını yargılamak için değil, kişinin kendi dilini ve kararlarını gözden geçirmesi için kullanılmalıdır.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Faydalı olmayı, sebeplere başvurmayı ve faydayı yalnız kendi gücümüzden bilmemeyi öğretir. Tıbbî yarar garantisi verilmemelidir.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
En-Nâfi' ne demektir?
Kısa anlamıyla “fayda ve hayrı yaratan, dilediğine ulaştıran”. Kök notu ‘ن ف ع — yarar ve fayda.’ şeklindedir.
En-Nâfi' Kur’an’da isim biçimiyle mi geçer?
Yaygın kabule göre yaygın Tirmizî listesinde yer alır; Kur’an’da isim biçimiyle doğrudan geçiş iddiası kurulmaz. 10:107, 7:188 varsa tematik bağlam olarak sunulur, doğrudan delil gibi gösterilmez.
En-Nâfi' zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. En-Nâfi' için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “fayda ve hayrı yaratan, dilediğine ulaştıran” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- TDV İslam Ansiklopedisi, "Esmâ-i Hüsnâ" maddesi
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek