العلي
EL-ALIYY
İzzet, hükümranlık ve kemal bakımından en yüce, aşkın olan.
Anlamı ve Açıklaması
El-Aliyy, Allah'ın yaratılmışlara ait sınırlardan ve eksikliklerden aşkın, hüküm ve şeref bakımından en yüce olduğunu bildirir. Bu yücelik fiziksel bir yükseklik ölçüsüne indirgenmemelidir. Kelâmî ayrıntılar mezhepler arasında farklı ifade edilebildiği için sayfa bir ekolün tartışmalı formülünü tek İslâmî görüş gibi sunmamalıdır.
ع ل و — yükselmek, yüce olmak.
Dil ve kavram
El-Aliyy yalnız ezberlenecek bir isim değildir. “İzzet, hükümranlık ve kemal bakımından en yüce, aşkın olan” cümlesi, insanın güç, ihtiyaç, sorumluluk ve sınır hakkındaki düşüncesini yeniden kuran bir ölçü sunar. El-Aliyy için bu sayfadaki derin açıklama, El-Müteâlî, El-Azîm ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
İsmin Kur’an’la bağı doğrudan ayet referanslarıyla kurulur. Ayetler: 2:255, 42:4, 22:62. El-Aliyy ayetin öncesi ve sonrasından koparıldığında anlam alanı daralabilir.
Günlük hayata yansıma
El-Aliyy, insanın kendi gücünü mutlaklaştırmasına izin vermez. Gerçek yüceliği kibir ve tahakkümde değil, Allah'a kulluk ve ahlâkî olgunlukta aramayı hatırlatır. Buradaki tefekkür; tedavi, hukukî yardım, çalışma, bütçe planı veya güvenlik tedbiri gibi gerçek sorumlulukların yerine geçirilmemelidir.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Gerçek yüceliği kibir ve tahakkümde değil, Allah'a kulluk ve ahlâkî olgunlukta aramayı hatırlatır.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Aliyy ne demektir?
Kısa anlamıyla “izzet, hükümranlık ve kemal bakımından en yüce, aşkın olan”. Kök notu ‘ع ل و — yükselmek, yüce olmak.’ şeklindedir.
El-Aliyy Kur’an’da aynen geçiyor mu?
Evet. Bu isim Kur’an’da doğrudan isim biçimiyle geçer. Öne çıkan referanslar 2:255, 42:4, 22:62. Yine de ayetin bütünü okunmadan yalnız isim üzerinden sonuç çıkarılmamalıdır.
El-Aliyy zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. El-Aliyy için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “izzet, hükümranlık ve kemal bakımından en yüce, aşkın olan” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek