الباعث
EL-BÂIS
Ölüleri dirilten; kulları ve elçileri görevlendirip harekete geçiren.
Anlamı ve Açıklaması
El-Bâis yaygın listede isim olarak bulunur; Kur'an'da Allah'ın kabirdekileri dirilteceği (Hac 22:7) ve her ümmete elçi gönderdiği (Nahl 16:36) "ba's" kökünden fiillerle anlatılır. Esmâ sayfasında ana vurgu ahiret dirilişi olmalı, peygamber gönderme anlamı ikincil bağlam olarak açıklanmalıdır.
ب ع ث — göndermek, uyandırmak, diriltmek.
Dil ve kavram
El-Bâis hakkında sağlıklı bir okuma, ismi tek kelimelik bir dileğe çevirmek yerine “ölüleri dirilten; kulları ve elçileri görevlendirip harekete geçiren” ifadesinin hangi inanç ve ahlâk çerçevesine oturduğunu görmeyi gerektirir. El-Bâis için bu sayfadaki derin açıklama, El-Muhyî, El-Muîd ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
El-Bâis Kur’an’da isim biçimiyle değil, aynı kökten gelen fiil veya sıfatlarla geçer. İlgili ayet referansları 22:7, 16:36 şeklindedir. Kökün ayette geçmesiyle ismin ayette geçmesi aynı şey değildir; bu iki durum birbirine karıştırılmamalıdır. Kısa durum notu şöyledir: Kur'an'da Allah'ın kabirdekileri dirilteceği ve elçi göndermesi "ba's" kökünden fiillerle anlatılır.
Günlük hayata yansıma
Tefekkürün davranışa dönüşmesi, “hayatın ölümle anlamsızlaşmadığını, diriliş ve hesap bilincinin davranışlara sorumluluk kattığını hatırlatır” anlamını gündelik ilişkilerde sınamaktır. Kişi bu ismi kendi üstünlüğünü kanıtlamak veya bir başkasına zarar dilemek için araçsallaştıramaz.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Hayatın ölümle anlamsızlaşmadığını, diriliş ve hesap bilincinin davranışlara sorumluluk kattığını hatırlatır.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Bâis ne demektir?
Kısa anlamıyla “ölüleri dirilten; kulları ve elçileri görevlendirip harekete geçiren”. Kök notu ‘ب ع ث — göndermek, uyandırmak, diriltmek.’ şeklindedir.
El-Bâis Kur’an’da isim biçimiyle mi geçer?
İsim kalıbıyla değil, aynı kökten türeyen fiil ya da sıfatlarla temellendirilir. Kaynakta verilen referanslar 22:7, 16:36. Sayfada bu fark görünür biçimde korunmalıdır.
El-Bâis zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. El-Bâis için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “ölüleri dirilten; kulları ve elçileri görevlendirip harekete geçiren” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek