الغفار
EL-GAFFÂR
Bağışlamayı tekrar tekrar, sürekli olarak gerçekleştiren
Anlamı ve Açıklaması
El-Gaffâr, aynı "gafr" kökünden El-Gafûr ile akrabadır, fakat sarf kalıbı farklıdır: El-Gafûr "çokça bağışlayan" anlamında sıfat-ı müşebbehe iken, El-Gaffâr "fa''âl" kalıbıyla bağışlamanın tekrarına, sürekliliğine vurgu yapar — yani kul günahı tekrarlasa bile Allah'ın bağışlaması da tekrarlanır. Sâd Sûresi 38:66'da "Azîz" ile, Tâ-Hâ 20:82'de ise doğrudan birinci tekil şahıs olarak ("Ben elbette bağışlayıcıyımdır — tövbe eden, iman edip salih amel işleyen ve sonra doğru yolda kalan için") geçer; bu ayet bağışlamayı şartsız değil, tövbe-iman-salih amel-istikamet dörtlüsüne bağlı olarak sunar. Zümer 39:5'te ise yaratma delilinin hemen ardından anılır.
Kavramı doğru okumak
El-Gaffâr, bağışlamayı tekrar tekrar gerçekleştiren anlamına gelir. Aynı kökten gelen El-Gafûr çok bağışlayan oluşu vurgularken, El-Gaffâr kalıbı bağışlamanın sürekliliğini ve tekrarlanmasını öne çıkarır. Tâhâ 20:82'de Allah'ın tövbe eden, iman eden, iyi işler yapan ve doğru yolda kalan kişi için çok bağışlayıcı olduğu bildirilir. Ayet bağışlanmayı sorumsuz bir af beklentisi değil, dönüş ve istikamet süreci içinde anlatır. Sâd 38:66'da El-Gaffâr ismi El-Azîz ile birlikte geçer. Bağışlama acizlikten değil, mutlak kudret sahibinin rahmetinden doğar. Nûh 71:10'da Hz. Nûh kavmine Rablerinden bağışlanma dilemelerini söyler ve O'nun Gaffâr olduğunu bildirir. Böylece istiğfar yalnız geçmiş hatayı söylemek değil, yönelişi değiştiren bir çağrıdır.
Hayata yansıması ve sınırlar
El-Gaffâr ismi, aynı hataya düştüğü için ümidini tamamen kaybeden kişiye tövbe kapısının açık olduğunu hatırlatır. Fakat tekrar eden hatada yalnız sözlü istiğfar yeterli görülmemelidir; zarar verilen hakkı iade etmek, şartları değiştirmek ve gerekiyorsa destek almak gerekir. Bağımlılık veya öfke sorunu gibi durumlarda profesyonel yardım tövbenin ciddiyetine aykırı değildir. Allah'ın bağışlaması, insanların birbirinden gördüğü zararı yok saymasını zorunlu kılmaz. Mağdur affetmeyi seçebilir; fakat güvenlik, hukuk ve tazmin hakkını kullanması da meşrudur. Dinî af dili failin sorumluluğunu örtmek için kullanılmamalıdır.
Geleneksel Bilgi Notu — Ebced Değeri
Bu ismin ebced (harf sayısal değeri) hesabı 1281'dir.
Harf harf ebced hesabı (belirlilik takısı hariç, isim kökü "غفار" üzerinden): غ (1000) + ف (80) + ا (1) + ر (200) = 1281.
Kur'an'daki Kullanımı ve İlgili Ayetler
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
Tarihî ebced değeri: 1281.
0 / 33
Belirli sayı, gün veya saatler dinî zorunluluk ya da sonuç garantisi değildir. Zikir ve ebced metodolojisi
Zikir ve Tefekkür
Bazı kaynaklarda El-Gaffâr isminin, tekrar eden bir günah veya alışkanlık karşısında umutsuzluğa düşmemek, Allah'ın bağışlamasının da tekrarlandığını hatırlamak niyetiyle anılmasının geleneksel bir uygulama olduğu aktarılır; belirli bir sayının (1281 dahil) dini bir zorunluluğu yoktur.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Gaffâr ne demektir?
Tövbe eden kullarını tekrar tekrar bağışlayan demektir.
El-Gaffâr ile El-Gafûr arasındaki fark nedir?
İki isim de bağışlamayı ifade eder; El-Gaffâr tekrar ve süreklilik, El-Gafûr ise bağışlamanın genişliği vurgusuyla açıklanır.
Tövbe yalnız “estağfirullah” demek midir?
Hayır. Pişmanlık, hatayı bırakma, tekrar etmemeye yönelme ve kul hakkı varsa telafi çabası gerekir.
Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri (Sâd 38:66, Tâ-Hâ 20:82)
- TDV İslam Ansiklopedisi, "Gaffâr" maddesi
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
Hazırlayan: Kadir Özbek · Son güncelleme: