المميت
EL-MÜMÎT
Ölümü yaratan ve canlıların ecelini gerçekleştiren.
Anlamı ve Açıklaması
El-Mümît yaygın listede isimdir; Kur'an'da Allah'ın hayat verip öldürdüğü fiil kalıplarıyla tekrar tekrar bildirilir. Yûnus 10:56'da "O diriltir ve öldürür; O'na döndürüleceksiniz" denir. Ölüm başıboş bir yok oluş değil, yaratılmış hayatın belirlenmiş sonu ve ahirete geçişidir. İsim ölümün acısını küçümsemek veya yas tutan kişiye soğuk bir kader cümlesi kurmak için kullanılmamalıdır.
م و ت — ölüm.
Dil ve kavram
El-Mümît hakkında sağlıklı bir okuma, ismi tek kelimelik bir dileğe çevirmek yerine “ölümü yaratan ve canlıların ecelini gerçekleştiren” ifadesinin hangi inanç ve ahlâk çerçevesine oturduğunu görmeyi gerektirir. El-Mümît için bu sayfadaki derin açıklama, El-Muhyî ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
El-Mümît Kur’an’da isim biçimiyle değil, aynı kökten gelen fiil veya sıfatlarla geçer. İlgili ayet referansları 15:23, 10:56, 40:68 şeklindedir. Ayrımı korumak gerekir: aynı kökten bir fiilin ayette yer alması, ismin o ayette birebir geçtiğini göstermez. Kısa durum notu şöyledir: Yûnus 10:56'daki "diriltir ve öldürür" fiil çiftine dayanır.
Günlük hayata yansıma
Günlük hayata yansıyan ilk ölçü şudur: Hayatın sınırlı olduğunu, zamanı ve emaneti iyi kullanmayı, ölüm karşısında merhametli ve ölçülü bir dil geliştirmeyi öğretir. Bu ölçü başkasını yargılamak için değil, kişinin kendi dilini ve kararlarını gözden geçirmesi için kullanılmalıdır.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Hayatın sınırlı olduğunu, zamanı ve emaneti iyi kullanmayı, ölüm karşısında merhametli ve ölçülü bir dil geliştirmeyi öğretir.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Mümît ne demektir?
Kısa anlamıyla “ölümü yaratan ve canlıların ecelini gerçekleştiren”. Kök notu ‘م و ت — ölüm.’ şeklindedir.
El-Mümît Kur’an’da isim biçimiyle mi geçer?
Dayanak, ismin kendisi değil, kökünden gelen fiil veya sıfat kullanımlarıdır. Kaynakta verilen referanslar 15:23, 10:56, 40:68. Sayfada bu fark görünür biçimde korunmalıdır.
El-Mümît zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. El-Mümît için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “ölümü yaratan ve canlıların ecelini gerçekleştiren” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek