الوارث
EL-VÂRIS
Bütün yaratılmışlar fâni olduktan sonra mülk kendisine kalan gerçek sahip.
Anlamı ve Açıklaması
Kur'an'da Allah çoğul yücelik kalıbıyla "vârislerin en hayırlısı" ve "biz vâris oluruz" ifadeleriyle anılır. Hicr 15:23'te hayat veren, öldüren ve varis olanın Allah olduğu belirtilir. İnsan mirası önceki sahibin ölümü ve yeni sahibin ihtiyacıyla ilgilidir; Allah'ın Vâris oluşu böyle bir ihtiyaç veya sonradan mülk edinme değildir.
و ر ث — miras ve geride kalana sahip olmak.
Dil ve kavram
El-Vâris hakkında sağlıklı bir okuma, ismi tek kelimelik bir dileğe çevirmek yerine “bütün yaratılmışlar fâni olduktan sonra mülk kendisine kalan gerçek sahip” ifadesinin hangi inanç ve ahlâk çerçevesine oturduğunu görmeyi gerektirir. El-Vâris için bu sayfadaki derin açıklama, Malikul Mulk, El-Bâkī ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
El-Vâris ile ayetler arasındaki bağ dolaylıdır: ismin kökü ayetlerde fiil veya sıfat olarak yer alır. 15:23, 21:89 referansları bağlam içinde okunmalı; yalnız isim araması yapılarak hüküm çıkarılmamalıdır. Kısa durum notu şöyledir: Kur'an'da çoğul yücelik kalıbıyla "vârislerin en hayırlısı" ve Hicr 15:23'teki "biz vâris oluruz" ifadesine dayanır.
Günlük hayata yansıma
Günlük hayata yansıyan ilk ölçü şudur: Malı emanet görmek, miras hukukunda adaleti korumak ve geride bırakılanın yalnız servet olmadığını düşünmek. Bu ölçü başkasını yargılamak için değil, kişinin kendi dilini ve kararlarını gözden geçirmesi için kullanılmalıdır.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Malı emanet görmek, miras hukukunda adaleti korumak ve geride bırakılanın yalnız servet olmadığını düşünmek.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Vâris ne demektir?
Kısa anlamıyla “bütün yaratılmışlar fâni olduktan sonra mülk kendisine kalan gerçek sahip”. Kök notu ‘و ر ث — miras ve geride kalana sahip olmak.’ şeklindedir.
El-Vâris Kur’an’da isim biçimiyle mi geçer?
Dayanak, ismin kendisi değil, kökünden gelen fiil veya sıfat kullanımlarıdır. Kaynakta verilen referanslar 15:23, 21:89. Sayfada bu fark görünür biçimde korunmalıdır.
El-Vâris zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. El-Vâris için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “bütün yaratılmışlar fâni olduktan sonra mülk kendisine kalan gerçek sahip” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek