Ana içeriğe geç
Ayet ve Sure

الشهيد

EŞ-ŞEHÎD

Her şeye bizzat şahit olan; hiçbir olay bilgisi dışında kalmayan.

Anlamı ve Açıklaması

Eş-Şehîd, Allah'ın her şeyi görüp bilmesi ve kıyamette kulların fiilleri üzerinde mutlak şahit oluşunu ifade eder. Kelime Türkçedeki "Allah yolunda öldürülen şehit" kullanımıyla aynı kökten gelse de bu sayfadaki ilâhî isim o özel insan unvanıyla karıştırılmamalıdır.

ش ه د — hazır bulunmak, görmek, tanıklık etmek.

Dil ve kavram

Eş-Şehîd ismi çoğu zaman kısa bir anlamla tanıtılır; fakat “ش ه د — hazır bulunmak, görmek, tanıklık etmek” kökü, bu kısa karşılığın arkasında daha geniş bir anlam alanı bulunduğunu gösterir. Eş-Şehîd için bu sayfadaki derin açıklama, Er-Rakîb, El-Basîr ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.

Kur'an'daki kullanımı

Eş-Şehîd için Kur’an bağı kurulurken ayrım açık tutulur: bu isim ayetlerde doğrudan isim biçimiyle yer alır. Öne çıkan ayetler: 22:17, 5:117, 41:53. Amaç, ayet bağını görünür kılarken ayetin ötesine geçen bir kesinlik iddiasından kaçınmaktır.

Günlük hayata yansıma

Eş-Şehîd, insanın kendi gücünü mutlaklaştırmasına izin vermez. Sözü ve emaneti ciddiye almayı, görülmediğimiz yerde de dürüst davranmayı ve insanlar hakkında yalancı şahitlikten kaçınmayı öğretir. Buradaki tefekkür; tedavi, hukukî yardım, çalışma, bütçe planı veya güvenlik tedbiri gibi gerçek sorumlulukların yerine geçirilmemelidir.

Kur'an'da Bu İsim

22:17

Farklı inanç grupları hakkında hüküm bağlamı.

5:117

Hz. Îsâ ve şahitlik.

41:53

Her şeye şahit olma.

Zikir Sayacı

Zikir Sayacı

0 / 33

Zikir Geleneği

Sözü ve emaneti ciddiye almayı, görülmediğimiz yerde de dürüst davranmayı ve insanlar hakkında yalancı şahitlikten kaçınmayı öğretir.

Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.

Diğer İsimler

Er-RakîbEl-Basîr

Sık Sorulan Sorular

Eş-Şehîd ne demektir?

Kısa anlamıyla “her şeye bizzat şahit olan; hiçbir olay bilgisi dışında kalmayan”. Kök notu ‘ش ه د — hazır bulunmak, görmek, tanıklık etmek.’ şeklindedir.

Eş-Şehîd Kur’an’da aynen geçiyor mu?

Evet. Bu isim Kur’an’da doğrudan isim biçimiyle geçer. Öne çıkan referanslar 22:17, 5:117, 41:53. Yine de ayetin bütünü okunmadan yalnız isim üzerinden sonuç çıkarılmamalıdır.

Eş-Şehîd zikri için belirli sayı şart mı?

Hayır. Eş-Şehîd için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “her şeye bizzat şahit olan; hiçbir olay bilgisi dışında kalmayan” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.

Kaynaklar

Hazırlayan: Kadir Özbek