100. Sûre · Mekke · 11 Ayet
العاديات
ÂDİYÂT SÛRESİ
Koşanlar
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
وَٱلْعَٰدِيَٰتِ ضَبْحًۭا
Soluk soluğa koşanlara yemin olsun!
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Allah, hızlı koşmaları sebebiyle nefesinin sesi işitilene kadar koşan atlara yemin etmiştir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَٱلْمُورِيَٰتِ قَدْحًۭا
(Koşarken) kıvılcım saçanlara.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Ve kuvvetinin şiddetinden ötürü toynakları çakıl taşlarına değdiğinde kıvılcım saçan atlara yemin etmiştir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَٱلْمُغِيرَٰتِ صُبْحًۭا
Sabah vakti baskın yapanlara.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Ve sabah vaktinde düşmanlarına baskın yapan atlara yemin etmiştir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَأَثَرْنَ بِهِۦ نَقْعًۭا
Tozu dumana katanlara.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Koşarken toz kaldıran atlara yemin etmiştir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
فَوَسَطْنَ بِهِۦ جَمْعًا
Topluluğun tam ortasına dalanlara.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Süvarileriyle düşman topluluğunun ortasına dalanlara yemin etmiştir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
إِنَّ ٱلْإِنسَٰنَ لِرَبِّهِۦ لَكَنُودٌۭ
İnsan, Rabbine karşı gerçekten çok nankördür.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Şüphesiz insan, Rabbinin kendisinden beklediği iyiliğe çokça engel olur.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَإِنَّهُۥ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدٌۭ
Ve şüphesiz kendisi de buna şahittir.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Muhakkak insan, kendisinin iyiliğe mani olduğuna elbette şahittir. Apaçık olmasından ötürü bunu inkâr da edemez.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَإِنَّهُۥ لِحُبِّ ٱلْخَيْرِ لَشَدِيدٌ
Şüphesiz onun mal sevgisi de çok şiddetlidir.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Muhakkak o, mal sevgisindeki aşırılığından dolayı cimrilik eder.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
۞ أَفَلَا يَعْلَمُ إِذَا بُعْثِرَ مَا فِى ٱلْقُبُورِ
Bilmez mi ki kabirlerde olanlar alt üst edildiğinde.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Dünya hayatına aldanmış bu insan, Allah’ın kabirde olan ölüleri diriltip hesaba çekip, karşılıklarını vermek üzere onları yeryüzüne çıkarttığı zaman durumun onların hayal ettiği gibi olmayacağını bilmez mi?
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
وَحُصِّلَ مَا فِى ٱلصُّدُورِ
Kalplerde bulunan ortaya konduğunda.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Kalplerde olanlar niyet, inanç ve diğer şeyler ortaya çıkarıldığı ve beyan edildiği zaman.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
إِنَّ رَبَّهُم بِهِمْ يَوْمَئِذٍۢ لَّخَبِيرٌۢ
Şüphesiz o gün Rableri kendilerinden elbette haberdardır.
Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam ▾
Şüphesiz Rableri o gün, bütün bunlardan haberdardır. Kullarının yaptıklarından hiçbir şey ona gizli kalmaz. Onlara bütün bunların karşılığını verecektir.
Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir
Sûre Hakkında
Âdiyât Sûresi, 11 ayetten oluşan Mekke dönemine ait bir sûredir. Adını koşan atlar ifadesinden alır. Soluk soluğa koşan atlara yeminle insanın Rabbine karşı nankörlüğünü, mal sevgisini ve kabirler açıldığında içlerin ortaya çıkmasını anlatır. Koşan atlar, kıvılcım ve baskın, insanın nankörlüğü, mal sevgisi, kabirler ve kalpler. Okuma sırasında özellikle şu yanlış yoldan kaçınmak gerekir: Savaş atı tasviri şiddet romantizmi değil, güçlü ve sadık hareket görüntüsünün ardından insanın nimete sadakatsizliğini açığa çıkaran edebî karşıtlıktır. Bugüne bakan yönü ise yoğun emek üreten araç ve insanların değerini unutarak yalnız sonucu sahiplenme eğilimini sorgular.
Ana Temalar
- Koşan atlar
- Nankörlük
- Mal sevgisi
- Kabirler
- Kalplerin açığa çıkması
Ne Zaman Okunur?
Âdiyât için sahih kaynaklarda bütün okuyuculara bağlanan zorunlu bir gün veya tekrar sayısı yoktur. Koşan atlar, nankörlük ve mal sevgisi üzerinde çalışırken sûreyi bölüm bölüm okumak mümkündür. Tilavet, mekanik sonuç beklentisiyle değil, anlam ve davranış muhasebesiyle desteklenmelidir.
Hızlı Bağlantılar
Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri, Âdiyât Sûresi
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Âdiyât Sûresi” maddesi