Ana içeriğe geç
Ayet ve Sure

Yûsuf Sûresi 51–100. Ayetler

51–100. AyetlerSayfa 2 / 3
51

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ إِذْ رَٰوَدتُّنَّ يُوسُفَ عَن نَّفْسِهِۦ ۚ قُلْنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِن سُوٓءٍۢ ۚ قَالَتِ ٱمْرَأَتُ ٱلْعَزِيزِ ٱلْـَٰٔنَ حَصْحَصَ ٱلْحَقُّ أَنَا۠ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفْسِهِۦ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

Kral, kadınlara: “Yûsuf’u arzuladığınız zaman durumunuz neydi?” dedi. Kadınlar: “Hâşâ! Allah için, biz onun bir kötülüğünü bilmiyoruz” dediler. Aziz’in karısı ise: “Şimdi gerçek ortaya çıktı. Ondan ben murad almak istedim. Şüphesiz Yûsuf doğru söyleyenlerdendir.” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالَdedi
مَاneydi?
خَطْبُكُنَّdurumunuz
إِذْzaman
رَٰوَدتُّنَّmurad almak istediğiniz
يُوسُفَYusuf'un
عَنnefsinden
نَّفْسِهِۦAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
قُلْنَdediler ki
حَٰشَhaşa
لِلَّهِAllah için
مَاbiz bilmiyoruz
عَلِمْنَاAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
عَلَيْهِonun
مِنhiçbir
سُوٓءٍۢkötülüğünü
قَالَتِdedi
ٱمْرَأَتُkarısı da
ٱلْعَزِيزِAziz'in
ٱلْـَٰٔنَişte şimdi
حَصْحَصَyerini buldu
ٱلْحَقُّhak
أَنَا۠ben
رَٰوَدتُّهُۥmurad almak istemiştim
عَنonun nefsinden
نَّفْسِهِۦAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
وَإِنَّهُۥşüphesiz o
لَمِنَdoğrulardandır
ٱلصَّٰدِقِينَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Hükümdar, kadınlara hitaben şöyle dedi: Sizinle birlikte o çirkin fiili yapması için hile ile Yûsuf'u arzuladığınız zaman sizin durumunuz neydi? Kadınlar hükümdara cevap olarak: Hâşâ! Yûsuf suçlanmaktadır. Vallahi biz onun bir kötülüğünü görmedik dediler. O sırada hükümdarın karısı, kendi yaptığı şeyi ikrar ederek şöyle dedi: İşte hak şimdi ortaya çıkıyor. Ben, O'nu yoldan çıkarmak istedim. O ise beni yoldan çıkarmaya yeltenmedi. Şüphesiz o (Yûsuf), benim kendisine iftira attığım şeyden beri olduğuna dair iddiasında doğru söyleyenlerdendir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

52

ذَٰلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّى لَمْ أَخُنْهُ بِٱلْغَيْبِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى كَيْدَ ٱلْخَآئِنِينَ

(Yûsuf), “Benim böyle yapmam, Aziz’in yokluğunda, benim kendisine hainlik etmediğimi ve Allah’ın hainlerin tuzaklarını başarıya ulaştırmayacağını bilmesi içindi.” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
ذَٰلِكَbu (sözlerim)
لِيَعْلَمَbilmesi içindir
أَنِّىbenim
لَمْkendisine hainlik etmediğimi
أَخُنْهُAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
بِٱلْغَيْبِarkadan
وَأَنَّve muhakkak
ٱللَّهَAllah'ın
لَاbaşarıya ulaştırmayacağını
يَهْدِىAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
كَيْدَtuzağını
ٱلْخَآئِنِينَhainlerin

Hükümdarın karısı şöyle dedi: Yusuf şunu bilmelidir ki, ben onu baştan çıkarmaya çalıştığımı ikrar ettim. Şüphesiz ki o, hükümdarın yokluğunda ona ihanet etmediğime dair iddiasında da doğru söylemektedir. Benim için de şu açıklığa kavuşmuştur. Şüphesiz Allah Teâlâ yalan söyleyen ve hile yapan kimseleri muvaffak kılmaz.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

53

۞ وَمَآ أُبَرِّئُ نَفْسِىٓ ۚ إِنَّ ٱلنَّفْسَ لَأَمَّارَةٌۢ بِٱلسُّوٓءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّىٓ ۚ إِنَّ رَبِّى غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ

"Ben nefsimi temize çıkarmam. Çünkü Rabbimin merhamet ettiği hariç, nefis aşırı derecede kötülüğü emreder. Şüphesiz Rabbim çok bağışlayandır, çok merhamet edendir'' dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَمَآben temize çıkarmam
أُبَرِّئُAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
نَفْسِىٓnefsimi
إِنَّçünkü
ٱلنَّفْسَnefis
لَأَمَّارَةٌۢdaima emredicidir
بِٱلسُّوٓءِkötülüğü
إِلَّاhariç
مَاesirgediği
رَحِمَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
رَبِّىٓRabbimin
إِنَّşüphesiz
رَبِّىRabbim
غَفُورٌۭbağışlayandır
رَّحِيمٌۭesirgeyendir

Azizin hanımı sözüne şöyle diyerek devam etti: Ben kötülüğü isteme hususunda nefsimi temize çıkarmam, bununla nefsimi temize çıkarmak istemedim. Çünkü insanın nefsi arzuladığı şeye meylettiği ve onu bundan engellemek zor olduğu için çokça kötülüğü emreder. Ancak yüce Allah'ın rahmet ettiği ve kötülüğü emretmekten koruduğu nefisler bundan müstesnadır. Şüphesiz ki Rabbim, kullarından tövbe edenleri bağışlayan ve onlara merhamet edendir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

54

وَقَالَ ٱلْمَلِكُ ٱئْتُونِى بِهِۦٓ أَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِى ۖ فَلَمَّا كَلَّمَهُۥ قَالَ إِنَّكَ ٱلْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِينٌ أَمِينٌۭ

Hükümdar: "Onu bana getirin, kendime has (müsteşar) alayım." dedi. Onunla konuşunca: "Şüphesiz bugün sen yanımızda yüksek makam sahibi ve güvenilir bir kişisin."

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَقَالَdedi
ٱلْمَلِكُKral
ٱئْتُونِىbana getirin
بِهِۦٓonu
أَسْتَخْلِصْهُonu özel (dost) yapayım
لِنَفْسِىkendime
فَلَمَّاne zaman ki
كَلَّمَهُۥonunla konuşunca
قَالَdedi ki
إِنَّكَşüphesiz sen
ٱلْيَوْمَbugün
لَدَيْنَاyanımızda
مَكِينٌmevki sahibisin
أَمِينٌۭgüvenilir(bir kimse)sin

Hükümdar Yûsuf'un suçsuzluğunu ve ilim sahibi olduğunu anlayınca yardımcılarına: "Onu bana getirin kendime has (müşteşar) yapayım" dedi. Onu getirdiler, onunla konuştuktan sonra (Yûsuf'un) ilmi ve zekası ortaya çıkınca ona: "-Ey Yûsuf!- Şüphesiz ki bugün sen yanımızda yüksek makam sahibi ve güvenilir bir kişi oldun." dedi.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

55

قَالَ ٱجْعَلْنِى عَلَىٰ خَزَآئِنِ ٱلْأَرْضِ ۖ إِنِّى حَفِيظٌ عَلِيمٌۭ

Yûsuf: “Beni ülkenin hazinelerine bakmakla görevlendir. Çünkü ben iyi koruyucu ve bilgili bir kişiyim” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالَdedi
ٱجْعَلْنِىbeni tayin et
عَلَىٰüstüne
خَزَآئِنِhazineleri
ٱلْأَرْضِülkenin
إِنِّىçünkü ben
حَفِيظٌiyi korur
عَلِيمٌۭiyi bilirim

Yusuf, hükümdara: "Beni ülkenin hazinelerini ve Mısır arazisinin yiyeceklerini korumakla görevlendir. Şüphesiz ki ben, güvenilir bir koruyucu ve görev yaptığım işte ilim ve basiret sahibiyim." dedi.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

56

وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِى ٱلْأَرْضِ يَتَبَوَّأُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَآءُ ۚ نُصِيبُ بِرَحْمَتِنَا مَن نَّشَآءُ ۖ وَلَا نُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ

Böylece Yûsuf’a, dilediği yerde konaklamak üzere ülkede imkân ve iktidar verdik. Biz rahmetimizi istediğimize veririz ve iyi davrananların mükâfatını zayi etmeyiz.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَكَذَٰلِكَböylece
مَكَّنَّاbiz iktidar verdik
لِيُوسُفَYusuf'a
فِىo ülke'de
ٱلْأَرْضِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
يَتَبَوَّأُkonaklardı
مِنْهَاorada
حَيْثُyerde
يَشَآءُdilediği
نُصِيبُbiz ulaştırırız
بِرَحْمَتِنَاrahmetimizi
مَنkimseye
نَّشَآءُdilediğimiz
وَلَاzayi etmeyiz
نُضِيعُAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
أَجْرَecrini
ٱلْمُحْسِنِينَgüzel davrananların

Yusuf'un suçsuzluğunu ispat ederek ve hapisten kurtararak lütufta bulunduğumuz gibi, Mısır'da kalmasına da imkan sağladık. Dilediği yere gelip orada konaklardı. Dünyada rahmetimizi dilediğimiz kulumuza veririz. İyilik edenleri mükâfatsız bırakmayız. Bilakis eksiksiz olarak tam bir şekilde karşılığını veririz.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

57

وَلَأَجْرُ ٱلْءَاخِرَةِ خَيْرٌۭ لِّلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ

Elbetteki, ahiret mükâfatı, iman edenler ve Allah’a karşı gelmekten sakınanlar için daha iyidir.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَلَأَجْرُelbette ödülü
ٱلْءَاخِرَةِahiret
خَيْرٌۭdaha hayırlıdır
لِّلَّذِينَkimseler için
ءَامَنُوا۟inanan(lar)
وَكَانُوا۟ve (için)
يَتَّقُونَkorunanlar

Allah'ın emirlerini yerine getirerek ve yasaklarından kaçınarak takvalı olanlar için Allah'ın ahirette hazırladığı mükâfat dünya mükâfatından daha hayırlıdır.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

58

وَجَآءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُوا۟ عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهُۥ مُنكِرُونَ

Yûsuf’un kardeşleri gelip onun huzuruna girdiler. O (Yûsuf) kendilerini tanıdığı halde onlar onu tanımadılar.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَجَآءَve geldiler
إِخْوَةُkardeşleri
يُوسُفَYusuf'un
فَدَخَلُوا۟girdiler
عَلَيْهِonun yanına
فَعَرَفَهُمْo onları tanıdı
وَهُمْfakat onlar
لَهُۥonu
مُنكِرُونَtanımıyorlardı

Yusuf'un kardeşleri malları ile Mısır topraklarına geldiler ve Yusuf'un huzuruna çıktılar. Yusuf onların kardeşleri olduğunu anladı. Uzun zaman geçip şekli değiştiği için onlar kardeşlerini tanımadılar. Çünkü onu kuyuya attıklarında o, ufak bir çocuktu.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

59

وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمْ قَالَ ٱئْتُونِى بِأَخٍۢ لَّكُم مِّنْ أَبِيكُمْ ۚ أَلَا تَرَوْنَ أَنِّىٓ أُوفِى ٱلْكَيْلَ وَأَنَا۠ خَيْرُ ٱلْمُنزِلِينَ

Yûsuf, onların yüklerini hazırlatınca dedi ki: “Sizin, baba bir kardeşinizi de bana getirin. Görmüyor musunuz? Ölçeği tam dolduruyorum ve ben misafir ağırlayanların en iyisiyim.”

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَلَمَّاve ne zaman ki
جَهَّزَهُمyükletti
بِجَهَازِهِمْonların yüklerini
قَالَdedi ki
ٱئْتُونِىbana getirin
بِأَخٍۢkardeşinizi
لَّكُمsizin
مِّنْbabanızdan (olan)
أَبِيكُمْAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
أَلَاgörmüyor musunuz?
تَرَوْنَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
أَنِّىٓben
أُوفِىtam yapıyorum
ٱلْكَيْلَölçüyü
وَأَنَا۠ve ben
خَيْرُen iyisiyim
ٱلْمُنزِلِينَkonukseverlerin

(Yusuf) Azık ve erzak olarak kendisinden istedikleri şeyleri onlara verdi. Baba bir kardeşlerinin olduğunu ancak babalarının yanında bıraktıklarını Yusuf'a haber verdiklerinde: "Baba bir kardeşinizi bana getirin size bir yüklü deve daha fazla vereyim. Benim ölçeği eksiksiz tam olarak verdiğimi görmüyor musunuz? Ben misafirperverlerin en iyisiyim." dedi.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

60

فَإِن لَّمْ تَأْتُونِى بِهِۦ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِندِى وَلَا تَقْرَبُونِ

Eğer onu bana getirmezseniz, artık benim yanımda size verilecek tek ölçek (zahire) bile yoktur ve bir daha da bana yaklaşmayın.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
فَإِنeğer
لَّمْbana getirmezseniz
تَأْتُونِىAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
بِهِۦonu
فَلَاartık yoktur
كَيْلَölçecek bir şey
لَكُمْsize
عِندِىbenim yanımda
وَلَا(bir daha) bana yaklaşmayın
تَقْرَبُونِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Eğer onu bana getirmezseniz baba bir kardeşiniz olduğu iddianızdaki yalanınız ortaya çıkar. Size tek bir ölçek bile yiyecek vermem ve bir daha da benim ülkeme yaklaşmayın.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

61

قَالُوا۟ سَنُرَٰوِدُ عَنْهُ أَبَاهُ وَإِنَّا لَفَٰعِلُونَ

“Onu babasından istemeye çalışacağız. Kuşkusuz bunu yapacağız.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوا۟dediler ki
سَنُرَٰوِدُistemeğe çalışacağız
عَنْهُonu
أَبَاهُbabasından
وَإِنَّاve biz muhakkak
لَفَٰعِلُونَmutlaka yapacağız

Kardeşleri ona: "Onu babasından isteyeceğiz ve onu almak için elimizden geleni yapacağız. Şüphesiz ki bizler, emrettiğini eksiksiz bir şekilde yerine getireceğiz" diyerek cevap verdiler.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

62

وَقَالَ لِفِتْيَٰنِهِ ٱجْعَلُوا۟ بِضَٰعَتَهُمْ فِى رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُونَهَآ إِذَا ٱنقَلَبُوٓا۟ إِلَىٰٓ أَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ

Yûsuf, memurlarına dedi ki: “Onların ödedikleri ölçek bedellerini yüklerinin içine koyun. Umulur ki ailelerine varınca onu anlarlar da belki yine dönüp gelirler."

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَقَالَve dedi ki
لِفِتْيَٰنِهِuşaklarına
ٱجْعَلُوا۟koyun!
بِضَٰعَتَهُمْonların sermayelerini
فِىiçine
رِحَالِهِمْyüklerinin
لَعَلَّهُمْbelki onlar
يَعْرِفُونَهَآbunun farkına varırlar
إِذَاzaman
ٱنقَلَبُوٓا۟döndükleri
إِلَىٰٓailelerine
أَهْلِهِمْAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
لَعَلَّهُمْbelki de
يَرْجِعُونَgeri dönerler

Yusuf, memurlarına: Onlara mallarını geri verin, ailelerinin yanına dönünce onlardan satın almadığımızı anlamaları ve Yusuf'a doğru sözlü olduklarını ispat etmeleri için onları ikinci kez kardeşleri ile birlikte gelmeye mecbur bırakacaktır ve onlardan mallarını kabul edecektir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

63

فَلَمَّا رَجَعُوٓا۟ إِلَىٰٓ أَبِيهِمْ قَالُوا۟ يَٰٓأَبَانَا مُنِعَ مِنَّا ٱلْكَيْلُ فَأَرْسِلْ مَعَنَآ أَخَانَا نَكْتَلْ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ

Onlar, babalarına döndüklerinde: “Ey babamız! Bize artık erzak verilmeyecek. Kardeşimizi (Bünyamin’i) bizimle gönder ki erzak alalım. Onu biz elbette koruruz.” dediler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
فَلَمَّاzaman
رَجَعُوٓا۟döndükleri
إِلَىٰٓbabalarına
أَبِيهِمْAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
قَالُوا۟dediler ki
يَٰٓأَبَانَاEy babamız
مُنِعَmen'edildi
مِنَّاbizden
ٱلْكَيْلُölçü
فَأَرْسِلْ(oyüzden) gönder
مَعَنَآbizimle beraber
أَخَانَاkardeşimizi
نَكْتَلْölç(üp al)alım
وَإِنَّاşüphesiz biz
لَهُۥonu
لَحَٰفِظُونَmutlaka koruruz

Babalarına döndüklerinde Yusuf'un kendilerine nasıl ikramda bulunduğunu anlattılar ve: Ey Babamız! eğer kardeşimizi yanımızda götürmezsek bize artık erzak verilmeyecek. Onu bizimle gönder, şüphesiz ki sen onu bizimle gönderirsen erzak alabiliriz. Sana sağ salim dönene kadar onu koruyacağımızın sözünü veriyoruz, dediler.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

64

قَالَ هَلْ ءَامَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلَّا كَمَآ أَمِنتُكُمْ عَلَىٰٓ أَخِيهِ مِن قَبْلُ ۖ فَٱللَّهُ خَيْرٌ حَٰفِظًۭا ۖ وَهُوَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Ya'kûb onlara: “Onun hakkında size ancak, daha önce kardeşi hakkında güvendiğim kadar güvenebilirim! Allah en iyi koruyandır ve O, merhametlilerin en merhametlisidir.” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالَdedi ki
هَلْmi?
ءَامَنُكُمْsize güveneyim
عَلَيْهِonun hakkında
إِلَّاancak
كَمَآgibi
أَمِنتُكُمْsize güvendiğim
عَلَىٰٓ(için)
أَخِيهِkardeşi
مِنdaha önce
قَبْلُAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
فَٱللَّهُAllah'tır
خَيْرٌen iyi
حَٰفِظًۭاkoruyan
وَهُوَve O
أَرْحَمُen merhametlisidir
ٱلرَّٰحِمِينَmerhametlilerin

Babaları onlara şöyle dedi: Daha önceden öz kardeşi Yusuf hakkında size ne kadar güvendi isem bunun hakkında da o kadar güveniyorum. Size Yusuf hakkında güvendim, onu koruyacağınız hakkında söz verdiniz ve vaadinizi tutmadınız. Koruma vaadi hakkındaki vermiş olduğunuz söze güvenmiyorum. Benim güvenim Allah'adır. O, korumak istediği kimseyi koruyanların en hayırlısı ve rahmet etmek istediği kimseye rahmet edenlerin en merhametlisidir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

65

وَلَمَّا فَتَحُوا۟ مَتَٰعَهُمْ وَجَدُوا۟ بِضَٰعَتَهُمْ رُدَّتْ إِلَيْهِمْ ۖ قَالُوا۟ يَٰٓأَبَانَا مَا نَبْغِى ۖ هَٰذِهِۦ بِضَٰعَتُنَا رُدَّتْ إِلَيْنَا ۖ وَنَمِيرُ أَهْلَنَا وَنَحْفَظُ أَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيرٍۢ ۖ ذَٰلِكَ كَيْلٌۭ يَسِيرٌۭ

Yüklerini açıp zahire bedellerinin kendilerine geri verildiğini gördüler. “Ey babamız! Daha ne isteriz? İşte ödediğimiz bedeller de bize geri verilmiş. Onunla yine ailemize yiyecek getirir, kardeşimizi korur ve bir deve yükü zahire de fazladan alırız. Çünkü bu getirdiğimiz az bir miktardır.” dediler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَلَمَّاne zaman ki
فَتَحُوا۟açtılar
مَتَٰعَهُمْ(zahire) yüklerini
وَجَدُوا۟buldular
بِضَٰعَتَهُمْsermayelerini
رُدَّتْgeri verilmiş
إِلَيْهِمْkendilerine
قَالُوا۟dediler ki
يَٰٓأَبَانَاEy babamız
مَاdaha ne?
نَبْغِىistiyoruz
هَٰذِهِۦişte
بِضَٰعَتُنَاsermayemiz
رُدَّتْgeri verilmiş
إِلَيْنَاbize
وَنَمِيرُyine yiyecek getiririz
أَهْلَنَاailemize
وَنَحْفَظُve koruruz
أَخَانَاkardeşimizi
وَنَزْدَادُve fazla alırız
كَيْلَyükü
بَعِيرٍۢbir deve
ذَٰلِكَbu
كَيْلٌۭbir ölçüdür
يَسِيرٌۭaz

Yanlarında götürdükleri yüklerini açtıklarında zahire bedellerinin kendilerine geri verildiğini gördüler. Babalarına: Bu ikramdan sonra Aziz'den daha ne isteriz? Aziz, bize lütufta bulunarak erzakların bedelini geri verdi. Onunla ailemize yeni yemek getirir ve korktuğun şeylerden de kardeşimizi koruruz. Kardeşimizin yanımızda olmasından dolayı bir deve yükü yiyecek daha alırız. Bir deve yükü daha fazla yiyecek vermek Aziz'in katında kolay bir şeydir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

66

قَالَ لَنْ أُرْسِلَهُۥ مَعَكُمْ حَتَّىٰ تُؤْتُونِ مَوْثِقًۭا مِّنَ ٱللَّهِ لَتَأْتُنَّنِى بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يُحَاطَ بِكُمْ ۖ فَلَمَّآ ءَاتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٌۭ

Babaları: “ Kuşatılıp çaresiz durumda kalmanız dışında, onu bana geri getireceğinize dair Allah adına sağlam bir söz vermedikçe, onu sizinle göndermeyeceğim” dedi. Ona güvencelerini verdiklerinde, “Allah söylediklerimize vekildir” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالَdedi ki
لَنْonu asla göndermem
أُرْسِلَهُۥAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
مَعَكُمْsizinle
حَتَّىٰkadar
تُؤْتُونِsiz bana verinceye
مَوْثِقًۭاsağlam bir söz
مِّنَAllah adına
ٱللَّهِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
لَتَأْتُنَّنِىbana getireceğinize
بِهِۦٓonu
إِلَّآdışında
أَنkuşatılıp engellenmeniz
يُحَاطَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
بِكُمْsizin
فَلَمَّآne zaman ki
ءَاتَوْهُverdiler
مَوْثِقَهُمْsözlerini
قَالَdedi
ٱللَّهُAllah
عَلَىٰüzerine
مَاşey
نَقُولُsöylediğimiz
وَكِيلٌۭvekildir

Babaları onlara şöyle dedi: Ölüm hepinizi kuşatır, sizden hayatta kimseyi bırakmaz, onu def etmeye ve dönmeye güç yetirememeniz hariç, Allah adına onu bana geri getirmeniz için söz vermedikçe onu sizinle göndermeyeceğim. Bunun için Allah adına söz verdiklerinde, dedi ki: "Allah söylediklerimize şahittir, O'nun şahitliği bize yeter."

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

67

وَقَالَ يَٰبَنِىَّ لَا تَدْخُلُوا۟ مِنۢ بَابٍۢ وَٰحِدٍۢ وَٱدْخُلُوا۟ مِنْ أَبْوَٰبٍۢ مُّتَفَرِّقَةٍۢ ۖ وَمَآ أُغْنِى عَنكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَىْءٍ ۖ إِنِ ٱلْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ۖ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُتَوَكِّلُونَ

“Ey oğullarım, hepiniz (Mısır’a) bir kapıdan girmeyin, ayrı ayrı kapılardan girin. Bununla beraber Allah’dan size gelecek hiçbir şeyi sizden geri çeviremem. Hüküm ancak Allah’ındır. Ben, yalnız O’na güvenip dayandım. Tevekkül edenler de yalnız O’na güvenip dayanmalıdır” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَقَالَve dedi ki
يَٰبَنِىَّey oğullarım
لَاgirmeyin
تَدْخُلُوا۟Anlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
مِنۢkapıdan
بَابٍۢAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
وَٰحِدٍۢbir
وَٱدْخُلُوا۟(fakat) girin
مِنْkapılardan
أَبْوَٰبٍۢAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
مُّتَفَرِّقَةٍۢayrı ayrı
وَمَآve
أُغْنِىsavamam
عَنكُمsizden
مِّنَAllah'tan gelecek
ٱللَّهِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
مِنhiçbir
شَىْءٍşeyi
إِنِyoktur
ٱلْحُكْمُ(hiçbir) Hüküm
إِلَّاdışında
لِلَّهِAllah'ın
عَلَيْهِO'na
تَوَكَّلْتُtevekkül ettim
وَعَلَيْهِve O'na
فَلْيَتَوَكَّلِtevekkül etsinler
ٱلْمُتَوَكِّلُونَtevekkül edenler

Babaları onlara nasihatta bulunarak şöyle dedi: Toplu bir şekilde Mısır'a bir kapıdan girmeyin. Ancak ayrı ayrı kapılardan girin. Bu,bir kişi hepinize birden zarar vermek istediğinde sizin kurtulmanız açısından daha güvenlidir. Bunu eğer Yüce Allah sizin için bir zarar murat ederse onu sizden def edebileceğim için söylemiyorum. Yada Allah'ın sizin için murat etmediği bir hayrı size verebileceğim için söylemiyorum. Allah'ın hükmünden başka hüküm, emrinden başka emir yoktur. Bütün işlerimde ben yalnızca O'na tevekkül ederim. Tevekkül edenler de bütün işlerinde yalnız O’na tevekkül etsinler.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

68

وَلَمَّا دَخَلُوا۟ مِنْ حَيْثُ أَمَرَهُمْ أَبُوهُم مَّا كَانَ يُغْنِى عَنْهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَىْءٍ إِلَّا حَاجَةًۭ فِى نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضَىٰهَا ۚ وَإِنَّهُۥ لَذُو عِلْمٍۢ لِّمَا عَلَّمْنَٰهُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Babalarının emrettiği şekilde (ayrı kapılardan) girdiklerinde (bile) bu, Allah’tan gelecek hiçbir şeyi onlardan uzaklaştıracak değildi. Sadece Ya'kûp, içindeki bir dileği ortaya koymuş oldu. Şüphesiz o, biz kendisine öğrettiğimiz için bilgi sahibidir. Fakat insanların çoğu bilmezler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَلَمَّاne zaman ki
دَخَلُوا۟girdiler
مِنْyerden
حَيْثُAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
أَمَرَهُمْemrettiği
أَبُوهُمbabalarının
مَّاidi
كَانَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
يُغْنِىsavamaz
عَنْهُمonlardan
مِّنَAllah-tan (gelecek)
ٱللَّهِAllah
مِنhiçbir
شَىْءٍşeyi
إِلَّاama sadece
حَاجَةًۭbir dileği
فِىiçindeki
نَفْسِnefsi
يَعْقُوبَYa'kub'un
قَضَىٰهَاaçığa çıkardı
وَإِنَّهُۥşüphesiz O
لَذُوsahibi idi
عِلْمٍۢbilgi
لِّمَاötürü
عَلَّمْنَٰهُona öğrettiğimizden
وَلَٰكِنَّfakat
أَكْثَرَçoğu
ٱلنَّاسِinsanların
لَاbilmezler
يَعْلَمُونَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Yusuf'un öz kardeşi onlarla birlikte yola koyuldu. Babalarının emrettiği gibi ayrı ayrı kapılardan girdiklerinde, onların ayrı ayrı kapılardan girmiş olmaları Allah'ın takdir etmiş olduğu bir şeyi onlardan def edecek değildi. Bu Yakup'un evlatlarına karşı hissettiği şefkat duygusuydu, onu açığa vurdu ve evlatlarına bununla nasihat etti. Yakup, Allah'ın kaderinden başka bir kader olmadığını iyi biliyordu. O kendisine öğrettiğimiz kadere imanı ve sebepleri yerine getirmenin gerekliliğini biliyordu. Ancak insanların çoğu bunu bilmezler.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

69

وَلَمَّا دَخَلُوا۟ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيْهِ أَخَاهُ ۖ قَالَ إِنِّىٓ أَنَا۠ أَخُوكَ فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

Yûsuf’un huzuruna girdiklerinde; o, kardeşini yanına çekti bağrına bastı ve (gizlice) “Haberin olsun ben senin kardeşinim, artık onların yaptıklarına üzülme!" dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَلَمَّاne zaman ki
دَخَلُوا۟girince
عَلَىٰhuzuruna
يُوسُفَYusuf'un
ءَاوَىٰٓaldı
إِلَيْهِyanına
أَخَاهُkardeşini
قَالَdedi
إِنِّىٓgerçekten ben
أَنَا۠ben
أَخُوكَsenin kardeşinim
فَلَاüzülme
تَبْتَئِسْAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
بِمَاsebebiyle
كَانُوا۟onların yaptıkları
يَعْمَلُونَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Yusuf'un kardeşleri yanına girdiğinde yanlarında öz kardeşi de bulunuyordu ve öz kardeşini yanına çekip gizlice ona: "Şüphesiz ki ben senin öz kardeşin Yusuf'um! Kardeşlerinin bize karşı eziyet, kin tutmak ve beni kuyuya atma gibi pervasız davranışlarından dolayı üzülme!" dedi.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

70

فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ ٱلسِّقَايَةَ فِى رَحْلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا ٱلْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسَٰرِقُونَ

Yûsuf, onların yüklerini hazırlatırken su kabını kardeşinin yüküne koydurdu. Sonra bir münâdi: “Ey kafile (durun)! Siz gerçekten hırsızlık yaptınız.” diye bağırdı.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
فَلَمَّاne zaman ki
جَهَّزَهُمhazırlatırken
بِجَهَازِهِمْonların yüklerini
جَعَلَkoydu
ٱلسِّقَايَةَsu tasını
فِىiçine
رَحْلِyükünün
أَخِيهِkardeşinin
ثُمَّsonra
أَذَّنَseslendi
مُؤَذِّنٌbir tellal
أَيَّتُهَاEy
ٱلْعِيرُkervan
إِنَّكُمْşüphesiz siz
لَسَٰرِقُونَhırsızsınız

Yusuf emrinde çalışanlara kardeşlerinin develerine yiyecek yüklerken hükümdarın erzak talebinde bulunanlara yiyecek koymak için kullanılan ölçü kabını haberleri olmadan öz kardeşinin yükü arasına koymalarını emretti ki, kardeşini yanında bırakabilsin. Ailelerine dönmek için yola koyulduklarında hemen arkalarından bir münadi: "Ey develeri yiyecek yüklü kervan sahipleri! Şüphesiz siz hırsızlık yaptınız!” diye seslendi.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

71

قَالُوا۟ وَأَقْبَلُوا۟ عَلَيْهِم مَّاذَا تَفْقِدُونَ

Yûsuf ’un kardeşleri onlara dönerek: “Ne kaybettiniz?” dediler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوا۟dediler ki
وَأَقْبَلُوا۟dönerek
عَلَيْهِمbunlara
مَّاذَاne?
تَفْقِدُونَkaybettiniz

Yusuf'un kardeşleri hemen arkalarından seslenen münadiye ve onunla birlikte olan arkadaşlarına dönerek: "Ne kaybettiniz ki bizi hırsızlıkla suçluyorsunuz?" dediler.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

72

قَالُوا۟ نَفْقِدُ صُوَاعَ ٱلْمَلِكِ وَلِمَن جَآءَ بِهِۦ حِمْلُ بَعِيرٍۢ وَأَنَا۠ بِهِۦ زَعِيمٌۭ

Onlar: “Hükümdarın (ölçü) kabını kaybettik. Onu getirene bir deve yükü ödül var. (Münadi): Ben buna kefilim” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوا۟dediler ki
نَفْقِدُkaybettik
صُوَاعَsu tasını
ٱلْمَلِكِKralın
وَلِمَنkimseye
جَآءَve getiren
بِهِۦonu
حِمْلُyükü (mükafat) var
بَعِيرٍۢbir deve
وَأَنَا۠ve ben
بِهِۦbuna
زَعِيمٌۭkefilim

Münadi ve yanında onunla birlikte olan arkadaşları Yusuf'un kardeşlerine şöyle dediler: "Hükümdarın ölçü için kullandığı kabı kayboldu. Kim, biz aramadan bu kabı getirirse ona bir deve yükü ödül vardır." dediler. Münadi: "Ben o kimseye bunun garantisini veriyorum."

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

73

قَالُوا۟ تَٱللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُم مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى ٱلْأَرْضِ وَمَا كُنَّا سَٰرِقِينَ

“Allah’a andolsun, siz de biliyorsunuz ki biz bu ülkede fesat çıkarmak için gelmedik, hırsız da değiliz.” dediler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوا۟dediler
تَٱللَّهِAllah'a and olsun
لَقَدْelbette
عَلِمْتُمsiz de bilmişsinizdir ki
مَّاbiz gelmedik
جِئْنَاAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
لِنُفْسِدَbozgunculuk yapmak için
فِىbu yere
ٱلْأَرْضِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
وَمَاve
كُنَّاdeğiliz
سَٰرِقِينَhırsız

Yusuf'un kardeşleri onlara dediler ki: "Vallahi halimizden de belli olduğu gibi dürüst ve suçsuz olduğumuzu biliyorsunuz. Şüphesiz ki biz Mısır topraklarına fesat çıkarmak için gelmedik. Biz hayatımız boyunca hiç hırsızlık yapmadık." dediler.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

74

قَالُوا۟ فَمَا جَزَٰٓؤُهُۥٓ إِن كُنتُمْ كَٰذِبِينَ

Onlar: “Eğer yalancı iseniz, hırsızlığın cezası nedir?” dediler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوا۟dediler
فَمَاnedir?
جَزَٰٓؤُهُۥٓcezası
إِنeğer
كُنتُمْiseniz
كَٰذِبِينَyalancı

Münadi ve onunla beraber olan arkadaşları şöyle dediler: "Eğer hırsızlık yapmadığınız hususundaki iddianızda yalan söylüyor iseniz, sizin katınızda hırsızlık yapanın cezası nedir?" dedi.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

75

قَالُوا۟ جَزَٰٓؤُهُۥ مَن وُجِدَ فِى رَحْلِهِۦ فَهُوَ جَزَٰٓؤُهُۥ ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلظَّٰلِمِينَ

Onlar da: “Cezası, su kabı kimin yükünde bulunursa, o kimsenin kendisi(nin alıkonması) onun cezasıdır. Biz zalimleri böyle cezalandırırız.” dediler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوا۟dediler
جَزَٰٓؤُهُۥcezası
مَنkimin
وُجِدَbulunursa
فِىyükünde
رَحْلِهِۦAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
فَهُوَişte o
جَزَٰٓؤُهُۥonun karşılığıdır
كَذَٰلِكَböylece
نَجْزِىbiz cezalandırırız
ٱلظَّٰلِمِينَhaksızları

Yusuf'un kardeşleri onlara şöyle dediler: Bizde hırsızın cezası çalınan mal kimin yükünde çıkarsa, o kişinin kendisi malını çaldığı kimseye köle olarak teslim edilir. İşte biz hırsızları, köle olarak edinmek ile cezalandırırız.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

76

فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَآءِ أَخِيهِ ثُمَّ ٱسْتَخْرَجَهَا مِن وِعَآءِ أَخِيهِ ۚ كَذَٰلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ ۖ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِى دِينِ ٱلْمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَٰتٍۢ مَّن نَّشَآءُ ۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِى عِلْمٍ عَلِيمٌۭ

Yûsuf kardeşinin yükünden önce onlarınkini aramaya başladı; sonra kardeşinin yükünden su kabını çıkardı. İşte biz Yûsuf'a böyle bir plan kullanmasını vahyettik. Çünkü hükümdarın kanunlarına göre kardeşini alıkoyamazdı. Ancak Allah'ın dilemesi başka. Dilediğimizi derecelerle yükseltiriz. Her ilim sahibinden üstün bir bilen bulunur.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
فَبَدَأَ(aramağa) başladı
بِأَوْعِيَتِهِمْonların yüklerini
قَبْلَönce
وِعَآءِyükünden
أَخِيهِkardeşinin
ثُمَّsonra
ٱسْتَخْرَجَهَا(tası) çıkardı
مِنyükünden
وِعَآءِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
أَخِيهِkardeşinin
كَذَٰلِكَişte böyle
كِدْنَاbir çare öğrettik
لِيُوسُفَYusuf'a
مَاidi
كَانَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
لِيَأْخُذَyoksa alamaz
أَخَاهُkardeşini
فِىgöre
دِينِdini(kanunu)na
ٱلْمَلِكِkralın
إِلَّآdışında
أَنeğer
يَشَآءَdilemesi
ٱللَّهُAllah'ın
نَرْفَعُbiz yükseltiriz
دَرَجَٰتٍۢderecelerle
مَّنkimseyi
نَّشَآءُdilediğimiz
وَفَوْقَve üstünde (vardır)
كُلِّher
ذِىsahibinin
عِلْمٍbilgi
عَلِيمٌۭdaha bir bilen

Yusuf yüklerini kontrol etmek için onları geri çevirdi. Kendi öz kardeşinin yükünü aramaya başlamadan önce anne baba bir olmayan kardeşlerinin yüklerini aramaya başladı ki, yapmış olduğu hile anlaşılmasın. Sonra öz kardeşinin yükünü kontrol etti ve hükümdarın kabını ondan çıkardı. Kardeşinin yükünün arasına kabı koyma planını Yusuf'a da biz öğrettik. Yine ona başka bir plan daha öğrettik, o da kardeşlerinin beldesinde hırsızlık yapanın köle olarak alınma ile cezalandırılmasıydı. Hükümdarın cezası uygulandığında bu durum gerçekleşmeyecekti. Çünkü hırsıza dövmek ve para cezası uygulanıyordu. Bu, ancak Allah’ın dilemesiyle oldu. Şüphesiz ki O, her şeye kadirdir. Yusuf'un makamını yükselttiğimiz gibi dilediğimiz kulumuzun makamını da yükseltiriz. Her ilim sahibinin üstünde daha iyi bir bilen vardır. Bütün ilimlerin üzerinde her şeyi hakkıyla bilen Allah'ın ilmi vardır.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

77

۞ قَالُوٓا۟ إِن يَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌۭ لَّهُۥ مِن قَبْلُ ۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِى نَفْسِهِۦ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْ ۚ قَالَ أَنتُمْ شَرٌّۭ مَّكَانًۭا ۖ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَصِفُونَ

Dediler ki: “Eğer o çalmış bulunuyorsa, daha önce onun bir kardeşi de çalmıştı.” Yûsuf, bu (sözleri) içinde gizledi ve onlara belli etmedi. İçinden, “Siz kötü bir durumdasınız; anlattığınızı Allah çok daha iyi biliyor.” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوٓا۟dediler ki
إِنeğer
يَسْرِقْçaldıysa
فَقَدْelbette
سَرَقَçalmıştı
أَخٌۭkardeşi de
لَّهُۥonun
مِنbundan önce
قَبْلُAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
فَأَسَرَّهَاbunu sakladı
يُوسُفُYusuf
فِىiçinde
نَفْسِهِۦAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
وَلَمْaçmadı
يُبْدِهَاAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
لَهُمْonlara
قَالَdedi
أَنتُمْsiz
شَرٌّۭfena
مَّكَانًۭاdurumdasınız
وَٱللَّهُve Allah
أَعْلَمُçok iyi biliyor
بِمَا(içyüzünü)
تَصِفُونَanlattığınızın

Yusuf'un kardeşleri dediler ki: Eğer o çaldı ise şaşılacak bir şey yok, daha önce onun öz kardeşi de çalmıştı. Bu sözleriyle Yusuf -aleyhisselam-'ı kastediyorlardı. Yusuf bu söylemiş oldukları söz ile çektiği eziyeti içinde gizledi ve onlara belli etmedi. İçinden onlar için şöyle dedi: "Ne kötü bir haset ve iş yapmaktasınız, bu başlı başına bir şerdir. Allah Teâlâ sizden sadır olan bu iftirayı hakkıyla bilmektedir."

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

78

قَالُوا۟ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥٓ أَبًۭا شَيْخًۭا كَبِيرًۭا فَخُذْ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥٓ ۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلْمُحْسِنِينَ

Onlar, Yûsuf ’a: “Ey Aziz! Onun çok yaşlı bir babası var. Onun yerine bizden birini alıkoy. Şüphesiz biz senin iyilik edenlerden olduğunu görüyoruz.” dediler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوا۟dediler ki
يَٰٓأَيُّهَاEy
ٱلْعَزِيزُvezir
إِنَّşüphesiz
لَهُۥٓonun vardır
أَبًۭاbabası
شَيْخًۭاbir ihtiyar
كَبِيرًۭاbüyük
فَخُذْo yüzden al
أَحَدَنَا(bizden) birimizi
مَكَانَهُۥٓonun yerine
إِنَّاdoğrusu biz
نَرَىٰكَseni görüyoruz
مِنَiyilik edenlerden
ٱلْمُحْسِنِينَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Yusuf'un kardeşleri şöyle dediler: Ey Aziz! Şüphesiz ki onu çok seven yaşlı bir babası var. Onun yerine bizden birini alıkoy. Bize ve diğer insanlara olan muamelelerden ötürü, biz seni iyilik edenlerden görmekteyiz. Bize bu hususta bir iyilik et.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

79

قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِ أَن نَّأْخُذَ إِلَّا مَن وَجَدْنَا مَتَٰعَنَا عِندَهُۥٓ إِنَّآ إِذًۭا لَّظَٰلِمُونَ

Yûsuf : “Malımızı yanında bulduğumuz kimseden başkasını tutmaktan Allah’a sığınırız. Şüphesiz biz o takdirde zulmetmiş oluruz.” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالَdedi
مَعَاذَsığınırız
ٱللَّهِAllah'a
أَنalmaktan
نَّأْخُذَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
إِلَّاbaşkasını
مَنkimseden
وَجَدْنَاbulduğumuz
مَتَٰعَنَاeşyamızı
عِندَهُۥٓyanında
إِنَّآyoksa biz
إِذًۭاo zaman
لَّظَٰلِمُونَzulmedenler (oluruz)

Yusuf -aleyhisselam- dedi ki: "Zalimin suçundan dolayı suçsuz bir kimseye zulmetmekten Allah'a sığınırız. Hükümdarın kabını yükünün arasında bulduğumuz kimseden başkasını alıkoyarsak, işte biz o zaman suçluyu bırakıp suçsuz kişiyi cezalandırarak zalimlerden oluruz."

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

80

فَلَمَّا ٱسْتَيْـَٔسُوا۟ مِنْهُ خَلَصُوا۟ نَجِيًّۭا ۖ قَالَ كَبِيرُهُمْ أَلَمْ تَعْلَمُوٓا۟ أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُم مَّوْثِقًۭا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبْلُ مَا فَرَّطتُمْ فِى يُوسُفَ ۖ فَلَنْ أَبْرَحَ ٱلْأَرْضَ حَتَّىٰ يَأْذَنَ لِىٓ أَبِىٓ أَوْ يَحْكُمَ ٱللَّهُ لِى ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْحَٰكِمِينَ

Ondan ümitlerini kesince, kendi aralarında konuşmak üzere bir kenara çekildiler. Büyükleri dedi ki: “Babanızın Allah adına sizden söz aldığını, daha önce de Yûsuf hakkında işlediğiniz kusuru bilmiyor musunuz? Artık babam bana izin verinceye veya Allah, hakkımda hükmedinceye kadar buradan asla ayrılmayacağım. O, hükmedenlerin en hayırlısıdır.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
فَلَمَّاne zaman ki
ٱسْتَيْـَٔسُوا۟umudu kesince
مِنْهُondan
خَلَصُوا۟(bir kenara) çekildiler
نَجِيًّۭاfısıldaşarak
قَالَdedi ki
كَبِيرُهُمْbüyükleri
أَلَمْbilmiyor musunuz?
تَعْلَمُوٓا۟Anlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
أَنَّki
أَبَاكُمْbabanız
قَدْmuhakkak
أَخَذَaldı
عَلَيْكُمsizden
مَّوْثِقًۭاkesin söz
مِّنَ(adına)
ٱللَّهِAllah
وَمِنve
قَبْلُdaha önce
مَاişlediğiniz
فَرَّطتُمْkusurunuz
فِىhakkında
يُوسُفَYusuf
فَلَنْasla
أَبْرَحَayrılmayacağım
ٱلْأَرْضَbu yerden
حَتَّىٰkadar
يَأْذَنَizin verinceye
لِىٓbana
أَبِىٓbabam
أَوْyahut
يَحْكُمَhükmedinceye
ٱللَّهُAllah
لِىbenim için
وَهُوَve O
خَيْرُen iyisidir
ٱلْحَٰكِمِينَhükmedenlerin

Yusuf'un taleplerine icabet etmesinden ümitlerini kestiklerinde istişare etmek için insanlardan uzaklaştılar. En büyük kardeşleri dedi ki: Def etmeye güç yetiremediğiniz ölümün sizi kuşatması hariç, babanızın oğlunu (Bünyamin'i) ona geri götürmeniz için Allah adına sizden sapa sağlam aldığı sözü hatırlatırım. Bundan önce de Yusuf hakkında işlediğiniz kusuru biliyorsunuz. Babanıza verdiğiniz sözü yerine getirmediniz. Babam bana geri dönmem için müsaade edene kadar ya da kardeşimi alma hususunda Allah hükmedene kadar Mısır topraklarını terk etmeyeceğim. Allah hükmedenlerin en hayırlısıdır. O, hak ve adalet ile hükmeder.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

81

ٱرْجِعُوٓا۟ إِلَىٰٓ أَبِيكُمْ فَقُولُوا۟ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّ ٱبْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَآ إِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَٰفِظِينَ

“Siz babanıza dönün ve deyin ki: “Ey babamız! Şüphesiz oğlun hırsızlık etti, biz ancak bildiğimize şahitlik ettik. (Sana söz verdiğimiz zaman) gaybı (oğlunun hırsızlık edeceğini) bilemezdik.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
ٱرْجِعُوٓا۟dönün
إِلَىٰٓbabanıza
أَبِيكُمْAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
فَقُولُوا۟deyin ki
يَٰٓأَبَانَآEy babamız
إِنَّşüphesiz
ٱبْنَكَoğlun
سَرَقَhırsızlık etti
وَمَاdeğiliz
شَهِدْنَآbiz şahid
إِلَّاdışındakine
بِمَاşeyin
عَلِمْنَاbildiğimiz
وَمَاve
كُنَّاbiz değiliz
لِلْغَيْبِgaybın
حَٰفِظِينَmuhafızları

En büyük kardeşleri şöyle dedi: Babanıza dönün ve deyin ki: Oğlun hırsızlık yaptı ve bu hırsızlığının cezası olarak Mısır'ın Aziz'i onu köle edindi. Biz ancak yükü arasında çıkan kabı gördüğümüze şahitlik edip onu haber verdik. Biz onun hırsızlık yapacağını bilmiyorduk. Eğer bunu bilseydik onu geri getirmek için sana söz vermezdik.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

82

وَسْـَٔلِ ٱلْقَرْيَةَ ٱلَّتِى كُنَّا فِيهَا وَٱلْعِيرَ ٱلَّتِىٓ أَقْبَلْنَا فِيهَا ۖ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ

Bulunduğumuz kasaba halkına ve aralarında olduğumuz kervana da sor. Biz gerçekten doğru söyleyenleriz.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَسْـَٔلِ(istersen) sor
ٱلْقَرْيَةَkente
ٱلَّتِىbulunduğumuz
كُنَّاAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
فِيهَاİçinde
وَٱلْعِيرَve kervana
ٱلَّتِىٓgeldiğimiz
أَقْبَلْنَاAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
فِيهَاİçinde
وَإِنَّاve biz
لَصَٰدِقُونَdoğru söylüyoruz

-Ey Babamız!- Doğru söylediğimizden emin olman için içinde olduğumuz Mısır halkına ve beraber geldiğimiz kafileye sor, bizim sana haber verdiğimiz şeyi haber vereceklerdir. Gerçekten biz, (Bünyamin'in) hırsızlık yaptığını söylediğimiz hususta doğru söyleyenleriz.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

83

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنفُسُكُمْ أَمْرًۭا ۖ فَصَبْرٌۭ جَمِيلٌ ۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَأْتِيَنِى بِهِمْ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْعَلِيمُ ٱلْحَكِيمُ

Ya'kûp , “Nefisleriniz sizi bir iş yapmaya sürükledi. Artık bana düşen, güzel bir sabırdır. Umulur ki, Allah onların hepsini bana getirir. Çünkü O, hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالَdedi
بَلْherhalde
سَوَّلَتْsüsledi
لَكُمْsize
أَنفُسُكُمْnefisleriniz
أَمْرًۭاbir işi
فَصَبْرٌۭartık sabretmek gerek
جَمِيلٌgüzelce
عَسَىbelki de
ٱللَّهُAllah
أَنbana getirir
يَأْتِيَنِىAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
بِهِمْonların
جَمِيعًاhepsini
إِنَّهُۥçünkü o
هُوَO
ٱلْعَلِيمُbilendir
ٱلْحَكِيمُherşeyi hikmetle yapandır

Babaları onlara dedi ki: Onun hırsızlık yapması ile ilgili anlattığınız iş öyle değil, bilakis nefisleriniz sizi aldatıp daha önceden kardeşi Yusuf'a yaptığınızın aynısını ona yapmaya sürüklemiş. Artık bana düşen güzel bir sabırdır. Ben şikayetimi ancak Allah'a arz ediyorum. Umulur ki Allah onların hepsini; Yusufu, öz kardeşini (Bünyamin'i) ve en büyük kardeşlerini bana döndürecektir. Şüphesiz ki O Allah -Subhanehu ve Teâlâ- içinde bulunduğum hali hakkıyla bilen ve işlerimi yönetmede hikmet sahibidir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

84

وَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَٰٓأَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ وَٱبْيَضَّتْ عَيْنَاهُ مِنَ ٱلْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيمٌۭ

Onlardan yüz çevirdi ve, “Vah! Yûsuf’a vah!” dedi ve üzüntüden iki gözüne ak düştü. O artık acısını içinde saklıyordu.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَتَوَلَّىٰve yüzünü çevirdi
عَنْهُمْonlardan
وَقَالَve dedi
يَٰٓأَسَفَىٰEy kederim
عَلَىٰüzerindeki
يُوسُفَYusuf
وَٱبْيَضَّتْve ağardı
عَيْنَاهُgözleri
مِنَkederden
ٱلْحُزْنِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
فَهُوَO
كَظِيمٌۭyutkunuyordu

(Yakup) Onlardan yüz çevirerek uzaklaştı ve dedi ki: Ey Yusuf'a olan şiddetli hüznüm diyordu. Göz bebeklerinin siyahlığı ağlamaktan dolayı beyaza büründü. O hüzün ve keder dolu olmasına rağmen bunu insanlardan gizliyordu.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

85

قَالُوا۟ تَٱللَّهِ تَفْتَؤُا۟ تَذْكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا أَوْ تَكُونَ مِنَ ٱلْهَٰلِكِينَ

Oğulları: “Allah’a yemin ederiz ki, sen hâlâ Yûsuf’u anıp duruyorsun. Sonunda üzüntüden eriyip gideceksin veya helâk olacaksın.” dediler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوا۟dediler ki
تَٱللَّهِVallahi
تَفْتَؤُا۟sen hâlâ
تَذْكُرُanıyorsun
يُوسُفَYusuf'u
حَتَّىٰsonunda
تَكُونَolacaksın
حَرَضًاhasta
أَوْyahut
تَكُونَolacaksın
مِنَhelak olanlardan
ٱلْهَٰلِكِينَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Yusuf'un kardeşleri babalarına şöyle dediler: "Vallahi -Ey Babamız!- Yusuf'u hatırlayıp duruyorsun. Onun yokluğundan dolayı ona acıyıp dertleniyorsun ve bu yüzden kendini perişan edip hastalanacak ya da gerçekten öleceksin."

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

86

قَالَ إِنَّمَآ أَشْكُوا۟ بَثِّى وَحُزْنِىٓ إِلَى ٱللَّهِ وَأَعْلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Ya'kûb, “Ben tasa ve üzüntümü ancak Allah’a arz ederim. Ben, Allah tarafından sizin bilmediğiniz şeyleri bilirim” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالَdedi
إِنَّمَآşüphesiz ben
أَشْكُوا۟arz ederim
بَثِّىüzüntümü
وَحُزْنِىٓve tasamı
إِلَىyalnız
ٱللَّهِAllah'a
وَأَعْلَمُve bilirim
مِنَtarafından
ٱللَّهِAllah
مَاşeyleri
لَاsizin bilmediğiniz
تَعْلَمُونَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Babaları onlara dedi ki: Bana isabet eden hüzün ve kederimi yalnızca yüce Allah'a arz ederim. Yüce Allah'ın lütuf ve ihsanını, darda olanın duasına icabet etmesini ve musibete uğrayana vereceği mükâfatı sizden daha iyi bilirim.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

87

يَٰبَنِىَّ ٱذْهَبُوا۟ فَتَحَسَّسُوا۟ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوا۟ مِن رَّوْحِ ٱللَّهِ ۖ إِنَّهُۥ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِن رَّوْحِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلْكَٰفِرُونَ

Oğullarım! Gidin, Yûsuf’u ve kardeşini arayın, araştırın; Allah’ın rahmetinden de ümit kesmeyin. Çünkü kâfirler topluluğundan başkası Allah’ın rahmetinden ümit kesmez.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
يَٰبَنِىَّey oğullarım
ٱذْهَبُوا۟gidin
فَتَحَسَّسُوا۟araştırın
مِنYusuf'u
يُوسُفَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
وَأَخِيهِve kardeşini
وَلَاumut kesmeyin
تَا۟يْـَٔسُوا۟Anlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
مِنrahmetinden
رَّوْحِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
ٱللَّهِAllah'ın
إِنَّهُۥzira
لَاumut kesmez
يَا۟يْـَٔسُAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
مِنrahmetinden
رَّوْحِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
ٱللَّهِAllah'ın
إِلَّاbaşkası
ٱلْقَوْمُkavimden
ٱلْكَٰفِرُونَkafir

Babası onlara dedi ki: Ey oğullarım! Gidin, Yusuf ve kardeşinin haberlerini araştırın. Yüce Allah'ın kulunun gamı kederini giderip onu rahatlatmasından ümidinizi kesmeyin. Şüphesiz ki kâfirler topluluğu ancak Allah'ın gam ve kederi giderip kulunu rahatlatmasından ümidini keser. Çünkü kâfirler Allah'ın kudretinin büyüklüğünden cahildirler ve kullarına olan fazlı ihsanı onlara gizli kalmıştır.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

88

فَلَمَّا دَخَلُوا۟ عَلَيْهِ قَالُوا۟ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْعَزِيزُ مَسَّنَا وَأَهْلَنَا ٱلضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَٰعَةٍۢ مُّزْجَىٰةٍۢ فَأَوْفِ لَنَا ٱلْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَآ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ يَجْزِى ٱلْمُتَصَدِّقِينَ

Bunun üzerine (Mısır’a dönüp) Yûsuf’un yanına girdiklerinde: “Ey Aziz! Bize ve ailemize darlık ve sıkıntı dokundu. Değersiz bir sermaye ile geldik. Yiyeceğimizi tam ölç, ayrıca bize sadaka ver. Şüphesiz Allah, sadaka verenleri mükâfatlandırır” dediler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
فَلَمَّاböylece
دَخَلُوا۟girdiklerinde
عَلَيْهِonun huzuruna
قَالُوا۟dediler ki
يَٰٓأَيُّهَاEy
ٱلْعَزِيزُvezir
مَسَّنَاbize dokundu
وَأَهْلَنَاve çocuklarımıza
ٱلضُّرُّdarlık
وَجِئْنَاve geldik
بِبِضَٰعَةٍۢbir sermaye ile
مُّزْجَىٰةٍۢdeğersiz
فَأَوْفِtam ver
لَنَاbize
ٱلْكَيْلَölçyü
وَتَصَدَّقْve tasadduk eyle
عَلَيْنَآbize
إِنَّçünkü
ٱللَّهَAllah
يَجْزِىmükafatlandırır
ٱلْمُتَصَدِّقِينَtasadduk edenleri

Babalarının emrini yerine getirdiler. Yusuf ve kardeşini aramak için yola koyuldular. Yusuf'un yanına girdiklerinde ona şöyle dediler: Bize darlık ve sıkıntı isabet etti. Çok az değersiz bir sermaye ile geldik. Daha önceden bize ölçüp verdiğin gibi tam bir şekilde ölçüp ver. Değersiz olan bu sermayemizi görmezden gelip bize daha fazlasını tasadduk et. Şüphesiz ki yüce Allah, sadaka verenlerin karşılığını en güzel şekilde verir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

89

قَالَ هَلْ عَلِمْتُم مَّا فَعَلْتُم بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذْ أَنتُمْ جَٰهِلُونَ

Yûsuf dedi ki: Siz (henüz) cahil kimseler iken Yûsuf ve kardeşine neler yaptığınızı hatırlıyor musunuz?

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالَdedi ki
هَلْmi?
عَلِمْتُمbildiniz
مَّاneler
فَعَلْتُمyaptığınızı
بِيُوسُفَYusuf'a
وَأَخِيهِve kardeşine
إِذْiken
أَنتُمْsizler
جَٰهِلُونَcahiller

Söylediklerini duyduğunda onlara merhamet duyarak kalbi yumuşadı. Kendisini onlara tanıtarak şöyle dedi: Siz yaptığınız şeyin akıbetinden cahil kimseler iken Yusuf ve kardeşine neler yaptığınızı biliyor musunuz?

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

90

قَالُوٓا۟ أَءِنَّكَ لَأَنتَ يُوسُفُ ۖ قَالَ أَنَا۠ يُوسُفُ وَهَٰذَآ أَخِى ۖ قَدْ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْنَآ ۖ إِنَّهُۥ مَن يَتَّقِ وَيَصْبِرْ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ

Kardeşleri: “Yoksa sen, sen Yûsuf musun?” dediler. O da, “Ben Yûsuf’um, bu da kardeşim. Allah, bize lütufta bulundu. Çünkü, kim kötülükten sakınır ve sabrederse, şüphesiz Allah iyilik yapanların mükâfatını zayi etmez.” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوٓا۟dediler
أَءِنَّكَyoksa sen misin?
لَأَنتَsen
يُوسُفُYusuf
قَالَdedi
أَنَا۠ben
يُوسُفُYusuf'um
وَهَٰذَآve bu da
أَخِىkardeşimdir
قَدْmuhakkak
مَنَّlutfetti
ٱللَّهُAllah
عَلَيْنَآbize
إِنَّهُۥdoğrusu o
مَنkim
يَتَّقِkorkarsa
وَيَصْبِرْve sabrederse
فَإِنَّşüphesiz
ٱللَّهَAllah
لَاzayi etmez
يُضِيعُAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
أَجْرَecrini
ٱلْمُحْسِنِينَiyilik edenlerin

Şaşırarak, yoksa sen Yusuf musun? dediler. Yusuf onlara: "Evet ben Yusuf'um" dedi. Bu benim yanımda gördüğünüz ise öz kardeşimdir. Yüce Allah bize içinde bulunduğumuz durumdan kurtulma ve kadrimizi/değerimizi yükseltme lütfunda bulundu. Şüphesiz ki kim emirlerine itaat edip yasaklarından sakınır ve musibetlere sabrederse, yaptığı iş ihsan işlerindendir. Allah Teâlâ ihsan sahibi kullarının ecrini zayi etmez. Bilakis onlar için onu saklar.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

91

قَالُوا۟ تَٱللَّهِ لَقَدْ ءَاثَرَكَ ٱللَّهُ عَلَيْنَا وَإِن كُنَّا لَخَٰطِـِٔينَ

Dediler ki: Allah’a andolsun, gerçekten Allah seni bize üstün kıldı. Gerçekten biz suç işlemiştik.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوا۟dediler
تَٱللَّهِvallahi
لَقَدْdoğrusu
ءَاثَرَكَseni üstün kıldı
ٱللَّهُAllah
عَلَيْنَاbize
وَإِنve doğrusu
كُنَّاbiz
لَخَٰطِـِٔينَsuç işlemiştik

Kardeşleri ona karşı yapmış olduklarından dolayı özür dileyerek şöyle dediler: "Vallahi yüce Allah sana vermiş olduğu olgunluk vasfı ile seni bize üstün kıldı. Ant olsun ki biz sana yaptıklarımızla zulmeden ve kötülük yapanlardan olduk."

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

92

قَالَ لَا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ ٱلْيَوْمَ ۖ يَغْفِرُ ٱللَّهُ لَكُمْ ۖ وَهُوَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Yûsuf dedi ki: "Bugün size kınama yok. Allah sizi bağışlasın. O, merhametlilerin en merhametlisidir."

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالَdedi
لَاyoktur
تَثْرِيبَkınama
عَلَيْكُمُsize
ٱلْيَوْمَbugün
يَغْفِرُbağışlar
ٱللَّهُAllah
لَكُمْsizi
وَهُوَve O
أَرْحَمُen merhametlisidir
ٱلرَّٰحِمِينَmerhametlilerin

Onlar Yusuf'tan özür dilemeden önce Yusuf dedi ki: Bugün sizin için ceza olarak azarlama ve kınama yoktur. Yüce Allah'tan sizi bağışlamasını dilerim. Şüphesiz ki O, Subhânehu ve Teâlâ merhametlilerin en merhametlisidir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

93

ٱذْهَبُوا۟ بِقَمِيصِى هَٰذَا فَأَلْقُوهُ عَلَىٰ وَجْهِ أَبِى يَأْتِ بَصِيرًۭا وَأْتُونِى بِأَهْلِكُمْ أَجْمَعِينَ

Bu gömleğimi götürün de babamın yüzüne sürün ki, gözleri açılsın ve bütün ailenizi bana getirin” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
ٱذْهَبُوا۟götürün
بِقَمِيصِىbenim gömleğimi
هَٰذَاşu
فَأَلْقُوهُkoyun
عَلَىٰüzerine
وَجْهِyüzü
أَبِىbabamın
يَأْتِbaşlasın
بَصِيرًۭاgörmeye
وَأْتُونِىve bana gelin
بِأَهْلِكُمْailenizle birlikte
أَجْمَعِينَbütün

Onlara gömleğini vererek, haber götürdüklerinde babasının gözlerinin tekrardan açılmasını istedi. Yusuf şöyle dedi: Bu gömleğimi götürün ve babamın yüzüne sürün tekrardan görmeye başlasın. Bütün ailenizi de benim yanıma getirin.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

94

وَلَمَّا فَصَلَتِ ٱلْعِيرُ قَالَ أَبُوهُمْ إِنِّى لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَ ۖ لَوْلَآ أَن تُفَنِّدُونِ

Kafile (Mısır’dan) ayrılınca babaları (etrafındakilere) dedi ki: "Bana bunak demeyecekseniz, inanın ki Yûsuf’un kokusunu alıyorum."

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَلَمَّاne zaman ki
فَصَلَتِayrılınca
ٱلْعِيرُkervan
قَالَdedi ki
أَبُوهُمْbabaları
إِنِّىben
لَأَجِدُalıyorum
رِيحَkokusunu
يُوسُفَYusuf'un
لَوْلَآeğer
أَنbana bunak demezseniz
تُفَنِّدُونِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Kafile Mısır'dan yola çıkıp şehirden ayrılınca, Yakup -aleyhisselam- çocuklarına ve etrafındakilere dedi ki: "Beni cahillikle suçlamayacak ve bu adam ne dediğini bilmeyen bir bunak demeyecekseniz inanın ki, ben Yusuf'un kokusunu alıyorum."

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

95

قَالُوا۟ تَٱللَّهِ إِنَّكَ لَفِى ضَلَٰلِكَ ٱلْقَدِيمِ

Onlar da: “Allah’a yemin ederiz ki sen hâlâ eski şaşkınlığındasın” dediler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوا۟dediler
تَٱللَّهِvallahi
إِنَّكَelbette sen
لَفِىiçindesin
ضَلَٰلِكَşaşkınlığının
ٱلْقَدِيمِeski

Etrafında bulunan çocukları dediler ki: "Vallahi sen hala Yusuf'un senin yanındaki makamı ve onu yeniden görme hususunda eski kuruntuların içindesin."

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

96

فَلَمَّآ أَن جَآءَ ٱلْبَشِيرُ أَلْقَىٰهُ عَلَىٰ وَجْهِهِۦ فَٱرْتَدَّ بَصِيرًۭا ۖ قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ إِنِّىٓ أَعْلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Müjdeci gelip gömleği Ya'kûb’un yüzüne bırakınca gözleri açılıverdi. Ya'kûb, “Ben size, Allah tarafından, sizin bilemeyeceğiniz şeyleri bilirim demedim mi?” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
فَلَمَّآzaman
أَنgeldiği
جَآءَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
ٱلْبَشِيرُmüjdeci
أَلْقَىٰهُkoyunca
عَلَىٰüzerine
وَجْهِهِۦyüzü
فَٱرْتَدَّderhal
بَصِيرًۭاgörür oldu
قَالَdedi ki
أَلَمْdemedim mi?
أَقُلAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
لَّكُمْsize
إِنِّىٓelbett ben
أَعْلَمُbilirim
مِنَAllahtan
ٱللَّهِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
مَاşeyleri
لَاsizin bilmediğiniz
تَعْلَمُونَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Yakup'u sevindirecek müjdeci gelip Yusuf'un gömleğini yüzüne bırakınca, görmeye başladı. Çocuklarına dedi ki: "Ben size Allah'ın lütuf ve ihsanı ile sizin bilmediğinizi bilirim demedim mi?"

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

97

قَالُوا۟ يَٰٓأَبَانَا ٱسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَآ إِنَّا كُنَّا خَٰطِـِٔينَ

Oğulları: “Ey babamız, günahlarımızın bağışlanmasını dile. Biz gerçekten suçlu idik” dediler.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالُوا۟dediler
يَٰٓأَبَانَاEy babamız
ٱسْتَغْفِرْbağışlanmasını dile
لَنَاbizim
ذُنُوبَنَآgünahlarımızın
إِنَّاgerçekten biz
كُنَّاgünah işledik
خَٰطِـِٔينَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.

Yusuf ve kardeşine yaptıklarından dolayı çocukları, babaları Yakup -aleyhisselam-'dan özür dileyerek: "Ey Babamız! Geçmişte işlediğimiz günahlardan dolayı yüce Allah'tan bağışlanmamızı dile. Şüphesiz ki bizler Yusuf ve kardeşine yaptıklarımızdan dolayı kötü ve günahkâr kimseleriz." dediler.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

98

قَالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّىٓ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ

Ya'kûb: “Rabbimden sizin bağışlanmanızı dileyeceğim. Şüphesiz O, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
قَالَdedi
سَوْفَ(şimdi)
أَسْتَغْفِرُmağfiret dileyeceğim
لَكُمْsizin için
رَبِّىٓRabbimden
إِنَّهُۥşüphesiz O
هُوَO
ٱلْغَفُورُbağışlayandır
ٱلرَّحِيمُesirgeyendir

Babaları onlara dedi ki: "Rabbimden bağışlanmanızı dileyeceğim. Şüphesiz ki O, kullarından tövbe edenlerin günahlarını bağışlayan ve onlara karşı çok merhametlidir."

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

99

فَلَمَّا دَخَلُوا۟ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيْهِ أَبَوَيْهِ وَقَالَ ٱدْخُلُوا۟ مِصْرَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ

Yûsuf’un huzuruna girdiklerinde; Yûsuf ana babasını bağrına bastı ve “Allah’ın iradesi ile güven içinde Mısır’a girin” dedi.

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
فَلَمَّاnihayet;
دَخَلُوا۟vardıklarında
عَلَىٰyanına
يُوسُفَYusuf'un
ءَاوَىٰٓçekip kucakladı
إِلَيْهِkendine
أَبَوَيْهِana-babasını
وَقَالَve dedi
ٱدْخُلُوا۟girin
مِصْرَMısır'a
إِنdileğiyle
شَآءَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
ٱللَّهُAllah'ın
ءَامِنِينَgüven içinde

Yakup ve ailesi yaşadıkları topraklardan çıkıp Mısır'a Yusuf'un yanına geldiler. Yusuf'un yanına girdiklerinde; Yusuf ana ve babasını kucakladı. Kardeşleri ve ailelerine şöyle dedi: "Allah'ın dilemesi ile güven içinde Mısır'a girin burada size eziyet edilmez."

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir

100

وَرَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى ٱلْعَرْشِ وَخَرُّوا۟ لَهُۥ سُجَّدًۭا ۖ وَقَالَ يَٰٓأَبَتِ هَٰذَا تَأْوِيلُ رُءْيَٰىَ مِن قَبْلُ قَدْ جَعَلَهَا رَبِّى حَقًّۭا ۖ وَقَدْ أَحْسَنَ بِىٓ إِذْ أَخْرَجَنِى مِنَ ٱلسِّجْنِ وَجَآءَ بِكُم مِّنَ ٱلْبَدْوِ مِنۢ بَعْدِ أَن نَّزَغَ ٱلشَّيْطَٰنُ بَيْنِى وَبَيْنَ إِخْوَتِىٓ ۚ إِنَّ رَبِّى لَطِيفٌۭ لِّمَا يَشَآءُ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْعَلِيمُ ٱلْحَكِيمُ

Babasını ve annesini tahtın üzerine çıkartıp oturttu. Hepsi onun için secde ettiler. Yûsuf dedi ki: “Babacığım! İşte bu, daha önce gördüğüm rüyanın yorumudur. Rabbim onu gerçekleştirdi. Şeytan benimle kardeşlerimin arasını bozduktan sonra Rabbim beni zindandan çıkararak ve sizi çölden getirerek bana çok iyilikte bulundu. Şüphesiz Rabbim, dilediği şeyde nice incelikler sergileyendir. Şüphesiz O, hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir."

Tefsir Özeti / Kelime Kelime Anlam
وَرَفَعَve çıkardı
أَبَوَيْهِana-babasını
عَلَىüstüne
ٱلْعَرْشِtahtın
وَخَرُّوا۟ve hepsi kapandılar
لَهُۥonun için
سُجَّدًۭاsecdeye
وَقَالَve dedi
يَٰٓأَبَتِey babacığım
هَٰذَاişte bu
تَأْوِيلُyorumudur
رُءْيَٰىَrü'yanın
مِنönceki
قَبْلُAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
قَدْmuhakkak
جَعَلَهَاonu yaptı
رَبِّىRabbim
حَقًّۭاgerçek
وَقَدْve gerçekten
أَحْسَنَiyilik etti
بِىٓbana
إِذْzira
أَخْرَجَنِىbeni çıkardı
مِنَzindandan
ٱلسِّجْنِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
وَجَآءَve getirdi
بِكُمsizi de
مِّنَçölden
ٱلْبَدْوِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
مِنۢsonra
بَعْدِAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
أَنfitne soktuktan
نَّزَغَAnlamı bitişik kelimeyle birlikte verilmiştir.
ٱلشَّيْطَٰنُşeytan
بَيْنِىaramıza
وَبَيْنَve arasına
إِخْوَتِىٓkardeşlerim
إِنَّgerçekten
رَبِّىRabbim
لَطِيفٌۭçok ince düzenler
لِّمَاşeyi
يَشَآءُdilediği
إِنَّهُۥşüphesiz O
هُوَO
ٱلْعَلِيمُbilendir
ٱلْحَكِيمُher şeyi yerli yerince yapandır

Yusuf kendi oturduğu tahtın üzerine babasını ve annesini oturttu. Babası, annesi ve on bir kardeşi ona secde ederek onu selamladılar. Bu secde rüyada olduğu gibi Allah'ın emrini gerçekleştirmek için yapılan saygı secdesi idi, ibadet secdesi değildi. Bundan dolayı Yusuf -aleyhisselam- babasına şöyle dedi: Bu sizin beni secde ile selamlamanızdır. Bu, daha önceden gördüğüm ve sana anlattığım rüyamın açıklamasıdır. Rabbim bu rüyayı hakikate dönüştürdü. Şeytan benimle kardeşlerimin arasını bozduktan sonra Rabbim beni zindandan çıkararak ve sizi de çölden getirerek bana ihsanda bulundu. Şüphesiz Rabbim dilediği şeyi idare etmesinde lütuf sahibidir. Şüphesiz O, kullarının durumlarını hakkıyla bilendir. İşlerini idare etmede hikmet sahibidir.

Kaynak: QuranEnc — Muhtasar Tefsir