الجليل
EL-CELÎL
Azamet, ululuk ve yücelik sahibi.
Anlamı ve Açıklaması
El-Celîl yaygın listede müstakil isim olarak bulunur; Kur'an'da aynı kök "celâl sahibi" anlamındaki Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm terkibinde geçer. Celâl, Allah'ın azamet, aşkınlık ve heybet bildiren sıfatlarını; ikram ise lütuf ve cömertlik yönünü ifade eder. Bu iki boyut birlikte düşünülmelidir.
ج ل ل — büyük ve yüce olmak, azamet.
Dil ve kavram
El-Celîl adıyla karşılaşınca ilk soru ‘hangi sonuç için okunur?’ değil, ‘bu isim Allah tasavvurumu ve davranışımı nasıl düzeltir?’ olmalıdır. El-Celîl için bu sayfadaki derin açıklama, Zul Celali Vel Ikram, El-Kerîm ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
El-Celîl Kur’an’da isim biçimiyle değil, aynı kökten gelen fiil veya sıfatlarla geçer. İlgili ayet referansları 55:27, 55:78 şeklindedir. Ayrımı korumak gerekir: aynı kökten bir fiilin ayette yer alması, ismin o ayette birebir geçtiğini göstermez. Kısa durum notu şöyledir: Kur'an'da aynı kök "Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm" terkibinde geçer; müstakil "El-Celîl" kalıbı yaygın listeye özgüdür.
Günlük hayata yansıma
El-Celîl, insanın kendi gücünü mutlaklaştırmasına izin vermez. Allah'a saygı ile ümit arasında dengeli bir kulluk bilinci geliştirmeyi; kutsal kavramları çıkar amacıyla hafife almamayı öğretir. Buradaki tefekkür; tedavi, hukukî yardım, çalışma, bütçe planı veya güvenlik tedbiri gibi gerçek sorumlulukların yerine geçirilmemelidir.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Allah'a saygı ile ümit arasında dengeli bir kulluk bilinci geliştirmeyi; kutsal kavramları çıkar amacıyla hafife almamayı öğretir.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Celîl ne demektir?
Kısa anlamıyla “azamet, ululuk ve yücelik sahibi”. Kök notu ‘ج ل ل — büyük ve yüce olmak, azamet.’ şeklindedir.
El-Celîl Kur’an’da isim biçimiyle mi geçer?
Her zaman isim kalıbıyla değil; aynı kökten fiil veya sıfat üzerinden temellendirilir. Kaynakta verilen referanslar 55:27, 55:78. Sayfada bu fark görünür biçimde korunmalıdır.
El-Celîl zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. El-Celîl için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “azamet, ululuk ve yücelik sahibi” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek