ذو الجلال والإكرام
ZÜ'L-CELÂLI VE'L-İKRÂM
Azamet, yücelik, kerem ve ikram sahibi.
Anlamı ve Açıklaması
Bu isim Rahmân sûresinde iki defa geçer. Celâl, Allah'ın azamet ve aşkınlığını; ikram, lütuf ve cömertliğini ifade eder. Böylece korku-saygı ile ümit-sevgi boyutları tek isimde birleşir. İsim yalnız "dileklerin kabulü" amacıyla kullanılan bir kalıba indirgenmemelidir.
جلال ve كرم — celâl ile cömertlik/ikramı birleştiren terkip.
Dil ve kavram
Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm hakkında sağlıklı bir okuma, ismi tek kelimelik bir dileğe çevirmek yerine “azamet, yücelik, kerem ve ikram sahibi” ifadesinin hangi inanç ve ahlâk çerçevesine oturduğunu görmeyi gerektirir. Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm için bu sayfadaki derin açıklama, El-Celîl, El-Kerîm ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm ile ayetler arasındaki bağ doğrudandır: isim, ayetlerde aynen bu biçimde geçer. 55:27, 55:78 referansları bağlam içinde okunmalı; yalnız isim araması yapılarak hüküm çıkarılmamalıdır.
Günlük hayata yansıma
Tefekkürün davranışa dönüşmesi, “Allah'a hem tâzim hem ümit ile yönelmeyi; ikram gördüğünde şükredip başkasına ikram etmeyi öğretir” anlamını gündelik ilişkilerde sınamaktır. Kişi bu ismi kendi üstünlüğünü kanıtlamak veya bir başkasına zarar dilemek için araçsallaştıramaz.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Allah'a hem tâzim hem ümit ile yönelmeyi; ikram gördüğünde şükredip başkasına ikram etmeyi öğretir.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm ne demektir?
Kısa anlamıyla “azamet, yücelik, kerem ve ikram sahibi”. Kök notu ‘جلال ve كرم — celâl ile cömertlik/ikramı birleştiren terkip.’ şeklindedir.
Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm Kur’an’da aynen geçiyor mu?
Evet. Kur’an metninde isim, birebir bu kalıpla bulunur. Öne çıkan referanslar 55:27, 55:78. Yine de ismin geçtiği yeri, ayetin bütünüyle birlikte değerlendirmek gerekir.
Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “azamet, yücelik, kerem ve ikram sahibi” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek