الحق
EL-HAK
Varlığı ve ulûhiyeti mutlak gerçek olan; hükmü ve vaadi gerçek.
Anlamı ve Açıklaması
El-Hak, Allah'ın varlığının ve ilâhlığının gerçek; O'nun dışında ilâh diye çağrılanların bâtıl olduğunu bildirir. "Hak" aynı zamanda doğru hüküm, gerçekleşen vaat ve yerli yerinde fiil anlamlarını taşır. Kişinin kendi kanaatini "hak" etiketiyle Allah'ın mutlak hakikatiyle özdeşleştirmesi önlenmelidir.
ح ق ق — gerçek, sabit, doğru ve yerinde olmak.
Dil ve kavram
El-Hak adıyla karşılaşınca ilk soru ‘hangi sonuç için okunur?’ değil, ‘bu isim Allah tasavvurumu ve davranışımı nasıl düzeltir?’ olmalıdır. El-Hak için bu sayfadaki derin açıklama, El-Hakem, El-Adl ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
El-Hak ile ayetler arasındaki bağ doğrudandır: isim, ayetlerde aynen bu biçimde geçer. 22:6, 31:30, 24:25 referansları bağlam içinde okunmalı; yalnız isim araması yapılarak hüküm çıkarılmamalıdır.
Günlük hayata yansıma
Günlük hayata yansıyan ilk ölçü şudur: Delilsiz iddiadan kaçınmayı, gerçeği kendi çıkarımıza göre eğip bükmemeyi ve hakikate teslim olmayı öğretir. Bu ölçü başkasını yargılamak için değil, kişinin kendi dilini ve kararlarını gözden geçirmesi için kullanılmalıdır.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Delilsiz iddiadan kaçınmayı, gerçeği kendi çıkarımıza göre eğip bükmemeyi ve hakikate teslim olmayı öğretir.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Hak ne demektir?
Kısa anlamıyla “varlığı ve ulûhiyeti mutlak gerçek olan; hükmü ve vaadi gerçek”. Kök notu ‘ح ق ق — gerçek, sabit, doğru ve yerinde olmak.’ şeklindedir.
El-Hak Kur’an’da aynen geçiyor mu?
Evet. İsim, ayetlerde aynen bu biçimiyle yer alır. Öne çıkan referanslar 22:6, 31:30, 24:25. Yine de hüküm, ismin geçtiği ayetin tamamı okunmadan çıkarılmamalıdır.
El-Hak zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. El-Hak için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “varlığı ve ulûhiyeti mutlak gerçek olan; hükmü ve vaadi gerçek” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek