الحميد
EL-HAMÎD
Her durumda övgüye lâyık; bütün gerçek övgülerin sahibi.
Anlamı ve Açıklaması
El-Hamîd, Allah'ın nimet verdiği için olduğu kadar zâtı, sıfatları ve hikmetli fiilleri sebebiyle de övgüye lâyık olduğunu bildirir. Hûd 11:73'te El-Mecîd ile, Hac 22:64'te El-Ganî ile birlikte geçer. Bu eşleşmeler, övgünün ihtiyaçtan veya insanların takdirinden kaynaklanmadığını gösterir.
ح م د — övmek, güzel nitelikleri dile getirmek.
Dil ve kavram
El-Hamîd ismi çoğu zaman kısa bir anlamla tanıtılır; fakat “ح م د — övmek, güzel nitelikleri dile getirmek” kökü, bu kısa karşılığın arkasında daha geniş bir anlam alanı bulunduğunu gösterir. El-Hamîd için bu sayfadaki derin açıklama, El-Mecîd, Eş-Şekûr ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
İsmin Kur’an’la bağı doğrudan ayet referanslarıyla kurulur. Ayetler: 11:73, 14:1, 14:8, 22:64. El-Hamîd ayetin öncesi ve sonrasından koparıldığında anlam alanı daralabilir.
Günlük hayata yansıma
Günlük hayata yansıyan ilk ölçü şudur: Nimeti fark edip şükretmeyi, övgüyü dalkavukluğa çevirmemeyi ve iyiliği takdir etmeyi öğretir. Bu ölçü başkasını yargılamak için değil, kişinin kendi dilini ve kararlarını gözden geçirmesi için kullanılmalıdır.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Nimeti fark edip şükretmeyi, övgüyü dalkavukluğa çevirmemeyi ve iyiliği takdir etmeyi öğretir.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Hamîd ne demektir?
Kısa anlamıyla “her durumda övgüye lâyık; bütün gerçek övgülerin sahibi”. Kök notu ‘ح م د — övmek, güzel nitelikleri dile getirmek.’ şeklindedir.
El-Hamîd Kur’an’da aynen geçiyor mu?
Evet. Ayetlerde ismin kendisi, türevi değil, doğrudan geçer. Öne çıkan referanslar 11:73, 14:1, 14:8, 22:64. Bununla birlikte ayet bağlamından koparılmış bir isim okuması yanıltıcı olabilir.
El-Hamîd zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. El-Hamîd için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “her durumda övgüye lâyık; bütün gerçek övgülerin sahibi” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek