الكبير
EL-KEBÎR
Büyüklüğü mutlak, her türlü beşerî ölçünün üstünde olan.
Anlamı ve Açıklaması
El-Kebîr, Allah'ın büyüklüğünün karşılaştırmalı değil mutlak olduğunu ifade eder. Ra'd 13:9'da gaybı ve görüneni bilen Allah "el-Kebîrü'l-Müteâl" diye anılır. İsim, Allah'ı nicelik, beden veya mekân büyüklüğüyle tasavvur etmeyi değil; hükümranlık, kemal ve azamet bakımından eşsizliğini anlatır.
ك ب ر — büyük olmak.
Dil ve kavram
El-Kebîr açıklanırken sözlük anlamı ile dinî bağlam birbirinden koparılmamalıdır. “ك ب ر — büyük olmak” notu, ismin neden basit bir Türkçe eş anlamlıya indirgenemeyeceğini gösterir. El-Kebîr için bu sayfadaki derin açıklama, El-Azîm, El-Mütekebbir ile birlikte okunduğunda bu ismin tek başına değil, Allah’ın diğer isimleriyle kurduğu anlam dengesi içinde kavranabileceğini gösterir.
Kur'an'daki kullanımı
El-Kebîr Kur’an’da doğrudan isim biçimiyle geçer. İlgili ayet referansları 13:9, 22:62, 31:30 şeklindedir. Bu ayrım önemlidir; çünkü bir ayette aynı kökten fiilin bulunması, ismin ayette aynen geçtiği anlamına gelmez.
Günlük hayata yansıma
Günlük hayata yansıyan ilk ölçü şudur: Dünyevî güçleri gözümüzde mutlaklaştırmamayı ve insanın başarıları karşısında ölçülü kalmayı öğretir. Bu ölçü başkasını yargılamak için değil, kişinin kendi dilini ve kararlarını gözden geçirmesi için kullanılmalıdır.
Kur'an'da Bu İsim
Zikir Sayacı
Zikir Sayacı
0 / 33
Zikir Geleneği
Dünyevî güçleri gözümüzde mutlaklaştırmamayı ve insanın başarıları karşısında ölçülü kalmayı öğretir.
Esmâ-i hüsnâ ile zikir, İslam'ın temel bir ibadetidir. Ancak belirli sayılarla (ebced değerine göre) zikir çekmenin veya belirli gün/saatlerde okumanın dini bir zorunluluğu yoktur ve bu konuda âlimler arasında kesinlik bulunmamaktadır — bazı âlimler bunu geleneksel bir uygulama olarak kabul ederken bazıları dini bir dayanağı olmadığını belirtir. Bu sayfadaki bilgiler dini hüküm niteliği taşımaz.
Diğer İsimler
Sık Sorulan Sorular
El-Kebîr ne demektir?
Kısa anlamıyla “büyüklüğü mutlak, her türlü beşerî ölçünün üstünde olan”. Kök notu ‘ك ب ر — büyük olmak.’ şeklindedir.
El-Kebîr Kur’an’da aynen geçiyor mu?
Evet. İsim, ayetlerde aynen bu biçimiyle yer alır. Öne çıkan referanslar 13:9, 22:62, 31:30. Yine de hüküm, ismin geçtiği ayetin tamamı okunmadan çıkarılmamalıdır.
El-Kebîr zikri için belirli sayı şart mı?
Hayır. El-Kebîr için belirli bir sayıyı dinî zorunluluk veya kesin sonuç şartı gibi sunmak doğru değildir. Kişi Allah’ı bu isimle anabilir; fakat “büyüklüğü mutlak, her türlü beşerî ölçünün üstünde olan” anlamını sayı, gün, saat, sağlık, para veya ilişki garantisine dönüştürmemelidir.
Kaynaklar
- Tanzil Project — Uthmani Mushaf
- Gazzâlî, el-Maksadü'l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, "Allah'ın 99 ismi hakkında bilgi verir misiniz?"
Hazırlayan: Kadir Özbek